Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 76 Haksız fiil sorumluluğu: Geçici ödemeler
TBK 76, zarar görenin iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunması ve ekonomik durumunun da gerektirmesi hâlinde hâkimin, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebileceğini düzenler. Davalının yaptığı geçici ödemeler hükmedilen tazminata mahsup edilir; tazminata hükmedilmezse hâkim, davacının aldığı geçici ödemeleri yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar verir.
Resmi Metin
Geçici ödemeler
Madde 76- (1) Zarar gören, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunduğu ve ekonomik durumu da gerektirdiği takdirde hâkim, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebilir.
(2) Davalının yaptığı geçici ödemeler, hükmedilen tazminata mahsup edilir; tazminata hükmedilmezse hâkim, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar verir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.76 ile düzenlenen geçici ödeme, dava sonunu beklemeden zarar görene erken nakit sağlar; ancak bu bir kesin kazanım değildir, bir köprüdür. Hâkim bunu re’sen veremez; mutlaka istem şarttır. İki koşulu birlikte ispatlamak gerekir: iddianın haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar ve davacının ekonomik durumunun ödemeyi gerektirmesi. İspat yükü davacıdadır. Sık yapılan hata, talebi salt mağduriyet anlatımına dayandırıp ekonomik zaruret belgesini (gelir, tedavi gideri, geçim) eklememektir. Talebinizi dilekçede ayrı ve gerekçeli kurun.
Davalı vekiliyseniz, bu ödemenin iade riskini müvekkilinize hatırlatın: geçici ödemeler hükmedilen tazminata mahsup edilir, fakat tazminata hükmedilmezse davacı aldığını yasal faiziyle birlikte geri vermeye mahkûm edilir. Davacı tarafta da bu riski müvekkile açıkça anlatın; davayı kaybetmek faizli iade demektir. Bunu, hükmü değiştirme imkânı veren TBK m.75 ile karıştırmayın; ikisi farklı kurumlardır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 76. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “III. Geçici ödemeler” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının iki fıkradan oluşan 75. maddesinde, geçici ödemeler düzenlenmektedir. Bu yeni düzenlemeyle, mesela, hiçbir sosyal güvenceden yararlanamayacak durumda bulunmakla birlikte, somut olayda uğradığı zararın giderilmesi için acilen parasal bir desteğe ihtiyaç duyan ve tazminat yükümlüsünün, uğradığı zarardan sorumluluğunu hakime sunduğu inandırıcı kanıtlarla ortaya koyan zarar görenlerin korunması amaçlanmıştır.
Maddenin birinci fıkrasında, zarar görenin iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunması ve ekonomik durumunun da gerektirmesi koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, hakime, istem üzerine tazminat yükümlüsünün zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verme yetkisi tanınmıştır. Ancak, fıkrada yapılan düzenlemeyle, geçici ödeme kararıyla kesin hüküm sonucunun, eda amaçlı bir ihtiyati tedbir aracılığıyla elde edilmesi amaçlanmamaktadır.
Maddenin ikinci fıkrasında ise, aynı maddenin birinci fıkrası uyarınca zarar görene yapılan geçici ödemelerin nihai kararda hükmedilmiş olan tazminata mahsup edileceği; zarar görenin açtığı davanın reddine karar verilmesi durumunda ise hakim tarafından, aynı davada, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine hükmedileceği öngörülmektedir.