Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 634 Ortaklıktan ayrılma: b. Ortaklık payının tasfiyesi
TBK 634, adi ortaklıkta bir ortağın ortaklıktan çıkması veya çıkarılması durumunda payının diğer ortaklara payları oranında kendiliğinden geçtiğini düzenler; diğer ortaklar çıkan veya çıkarılan ortağa kullanımını ortaklığa bıraktığı eşyayı geri vermek, onu ortaklığın muaccel borçlarından doğan müteselsil sorumluluktan kurtarmak (muaccel olmayan borçlar için borçtan kurtarma yerine güvence de verebilirler) ve ortaklık sıfatının sona erdiği tarihte ortaklık tasfiye edilmiş olsaydı ödenecek tasfiye payını ödemekle yükümlüdür; tasfiye payı bu tarih itibarıyla mali işlerde uzman bir kişiye hesaplattırılır, taraflar uzman kişide anlaşamazsa hâkim atar.
Resmi Metin
b. Ortaklık payının tasfiyesi
Madde 634- (1) Bir ortağın ortaklıktan çıkması veya çıkarılması durumunda payı, diğer ortaklara payları oranında kendiliğinden geçer.
(2) Diğer ortaklar, ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortağa, kullanımını ortaklığa bıraktığı eşyayı geri vermekle yükümlü oldukları gibi, kendisini ortaklığın muaccel borçlarından doğan müteselsil sorumluluktan kurtararak, ortak sıfatının sona erdiği tarihte ortaklık tasfiye edilmiş olsaydı ödenmesi gereken tasfiye payını ödemekle yükümlüdürler. Ortaklığın henüz muaccel olmayan borçları için diğer ortaklar, çıkan veya çıkarılan ortağı borçtan kurtarmak yerine, kendisine bir güvence verebilirler.
(3) Çıkan veya çıkarılan ortağın tasfiye payı, ortaklık sıfatının sona erdiği tarih itibarıyla, mali işlerde uzman bir kişiye hesaplattırılır. Tarafların uzman kişi üzerinde anlaşamamaları durumunda bu kişi, hâkim tarafından atanır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bir ortağın çıkması ya da çıkarılması ortaklığı sona erdirmez; ortaklık kalan ortaklarla devam eder (bkz. TBK m.633), yalnız ayrılanla hesap görülür. Ayrılanın payı diğer ortaklara payları oranında kendiliğinden geçer; ayrıca bir devir işlemine gerek kalmaz. Kalan ortakların üç yükümü vardır: kullanımı ortaklığa bırakılan eşyayı geri vermek, ayrılanı ortaklığın muaccel borçlarından doğan müteselsil sorumluluktan kurtarmak ve ortaklık o tarihte tasfiye edilmiş sayılsaydı düşecek tasfiye payını ödemek. Henüz muaccel olmayan borçlar için borçtan kurtarma yerine güvence verilebilir. Sık yapılan hata, buradaki tasfiye payını TBK m.644’teki ortaklığın bir bütün olarak tasfiyesiyle karıştırmaktır; burada yalnız çıkan ortağın hesabı görülür, ortaklık malvarlığı topluca paylaştırılmaz. Asıl çekişme hesaplamadadır: pay, ortaklık sıfatının sona erdiği tarih itibarıyla mali işlerde uzman bir kişiye hesaplattırılır; taraflar uzman kişide anlaşamazsa hâkim atar. Unutmayın, kurtarma ve güvence iç ilişkiye aittir; alacaklı üçüncü kişi, ayrılıktan önce doğmuş muaccel borçlar için ayrılan ortağa hâlâ başvurabilir, bu nedenle borçtan kurtarmayı ayrılma anlaşmasında açıkça düzenleyin.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 634. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “b. Ortaklık payının tasfiyesi” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının üç fıkradan oluşan 634 üncü maddesinde, çıkan ya da çıkarılan ortağın ortaklık payının tasfiyesi düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, bir ortağın ortaklıktan çıkması veya çıkarılması durumunda payının diğer ortaklara ortaklıktaki payları oranında kendiliğinden geçeceği belirtilmektedir.
Maddenin ikinci fıkrasına göre, diğer ortaklar, ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortağa, kullanımını ortaklığa bıraktığı eşyayı geri vermekle yükümlü olacaklar; ayrıca, kendisini ortaklığın muaccel borçlarından doğan müteselsil sorumluluktan kurtarmak suretiyle, ortak sıfatının sona erdiği tarihte ortaklık tasfiye edilmiş olsaydı ödenmesi gereken tasfiye payını ödemek zorunda kalacaklardır. Bu durumda, fıkrada kullanılan “ortaklık tasfiye edilmiş olsaydı” şeklindeki ibare karşısında, tasfiye usulüne ilişkin Tasarının 644 üncü maddesinin göz önünde tutulması gerektiği açıktır. Buna karşılık, ortaklığın henüz muaccel olmayan borçları için diğer ortaklar, çıkan veya çıkarılan ortağı borçtan kurtarma yerine kendisine bir güvence verebileceklerdir.
Maddenin son fıkrasında ise, çıkan veya çıkarılan ortağın tasfiye payının, ortaklık sıfatının sona erdiği tarih itibarıyla, mali işlerde uzman bir kişiye hesaplattırılacağı ve tarafların uzman kişi üzerinde anlaşamamaları durumunda bu kişinin, hakim tarafından atanacağı öngörülmektedir.
Maddenin düzenlenmesinde Alman Medeni Kanununun (BGB) 738 inci maddesi göz önünde tutulmuştur.