Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 633 Ortaklıktan ayrılma: a. Genel olarak
TBK 633, adi ortaklıkta bir ortağın fesih bildiriminde bulunması, kısıtlanması, iflası, tasfiyedeki payının cebrî icra yoluyla paraya çevrilmesi veya ölmesi hâlinde, sözleşmede ortaklığın diğer ortaklarla devam edeceğine ilişkin bir hüküm bulunuyorsa, bu olaylardan biri gerçekleştiğinde o ortağın, temsilcisinin ya da ölen ortağın mirasçısının ortaklıktan çıkabileceğini; diğer ortakların ise yazılı bildirimle o ortağı ortaklıktan çıkarabileceğini düzenler.
Resmi Metin
a. Genel olarak
Madde 633- Bir ortağın fesih bildiriminde bulunması, kısıtlanması, iflası, tasfiyedeki payının cebrî icra yoluyla paraya çevrilmesi veya ölmesi hâlinde, sözleşmede ortaklığın diğer ortaklarla devam edeceğine ilişkin bir hüküm varsa, bu durumlardan biri gerçekleştiğinde, o ortak veya temsilcisi ya da ölen ortağın mirasçısı ortaklıktan çıkabilir veya diğer ortaklar tarafından yazılı olarak yapılacak bir bildirimle ortaklıktan çıkarılabilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hükmün işlemesi tek bir koşula bağlıdır: sözleşmede ortaklığın kalan ortaklarla devam edeceğine ilişkin açık bir kayıt bulunmalıdır. Böyle bir kayıt varsa, bir ortağın fesih bildirimi, kısıtlanması, iflası, tasfiye payının cebrî icra yoluyla paraya çevrilmesi veya ölümü hâlinde ortaklık bitmez; ilgili ortak (temsilcisi ya da mirasçısı) çıkabilir veya diğer ortaklar yazılı bildirimle onu çıkarabilir. Sık yapılan hata bu iki kavramı karıştırmaktır: çıkma iradi olup mirasçıya da tanınmışken, çıkarılma diğer ortakların yazılı işlemine dayanır. Asıl kritik uyarı ise sözleşmeye bu devam kaydını koymayı ihmal etmektir; kayıt yoksa aynı olaylar TBK m.639 uyarınca ortaklığı doğrudan sona erdirir ve tasfiyeye gidilir, yani çıkma değil son bulma sonucu doğar. Adi ortaklık kurulurken müvekkile bu tek cümlelik kaydın ortaklığın ayakta kalmasını belirlediğini hatırlatın; ayrılan ortağın payının hesabı ise payın geçişi ve tasfiye payını düzenleyen TBK m.634 başta olmak üzere, TBK m.635 ve TBK m.636 çerçevesinde çözülür.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 633. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “2. Ortaklıktan çıkma ve çıkarılma / a. Genel olarak” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının tek fıkradan oluşan 633 üncü maddesinde, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma düzenlenmektedir.
Maddeye göre, sözleşmede ortaklığın diğer ortaklarla devam edeceğine ilişkin bir hüküm bulunması koşuluyla, aşağıdaki durumlardan biri gerçekleştiği takdirde ilgili ortağın veya temsilcisinin ya da ölen ortağın mirasçısının ortaklıktan çıkabileceği veya diğer ortaklar tarafından, yazılı olarak yapılacak bir bildirimle ortaklıktan çıkarılabileceği belirtilmektedir:
1. Bir ortağın fesih bildiriminde bulunması,
2. Kısıtlanması,
3. İflası,
4. Tasfiyedeki payının cebri icra yoluyla paraya çevrilmesi,
5. Ölmesi.
Böylece, adi ortaklıktan çıkma ve çıkarılma konusundaki önemli bir ihtiyacın giderilmesine yönelik çağdaş bir düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemenin amacı, ortaklardan birinin ortaklıktan ayrılmak istediği veya ortaklıktan ayrılmasını gerektirecek yasal bir durum ortaya çıktığı takdirde, diğer ortaklara, ortaklığın sürdürülmesi konusunda, henüz ortaklığın kurulması aşamasında irade açıklamasında bulunma olanağını vermek ve bu suretle işleyen bir ortaklık sisteminin sona ermesini önlemektir. Ayrıca bu düzenleme, ölen ortağın mirasçılarıyla ortaklığı sürdürmek istemeyen diğer ortakları, ortaklığı tasfiye edip yeni bir ortaklık kurma zahmetinden kurtaracaktır.
Maddenin düzenlenmesinde, Alman Medeni Kanununun (BGB) 736 ve 737 nci maddeleri göz önünde tutulmuştur.