TBK Madde 440 Hizmet sözleşmesinin sona ermesi: İşçinin ölümü

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 440, hizmet sözleşmesi işçinin ölümüyle kendiliğinden sona erer; işveren, işçinin sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişilere, ölüm gününden başlayarak bir aylık, hizmet ilişkisi beş yıldan uzun sürmüşse iki aylık ücret tutarında bir ödeme yapmakla yükümlüdür.

Resmi Metin

İşçinin ölümü

Madde 440- Sözleşme, işçinin ölümüyle kendiliğinden sona erer. İşveren, işçinin sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişilere, ölüm gününden başlayarak bir aylık; hizmet ilişkisi beş yıldan uzun bir süre devam etmişse, iki aylık ücret tutarında bir ödeme yapmakla yükümlüdür.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.440 iki ayrı sonuç doğurur. Birincisi, hizmet sözleşmesi işçinin ölümüyle kendiliğinden sona erer; edim kişiye bağlı olduğundan mirasçılara geçmez, ayrıca bir fesih beyanına gerek kalmaz. İkincisi, işverene kanuni bir ölüm ödemesi yükler: öncelikle sağ kalan eşe ve ergin olmayan çocuklara, bunlar yoksa işçinin bakmakla yükümlü olduğu kişilere, ölüm gününden başlayarak bir aylık; hizmet ilişkisi beş yıldan uzun sürmüşse iki aylık ücret tutarında ödeme yapılır. Uygulamada sık karıştırılan nokta, bu ödemenin kıdem tazminatının yerini tuttuğu sanısıdır; oysa şartları varsa mirasçılara geçen kıdem tazminatından bağımsız, ek bir haktır. İşverenin ölümünü düzenleyen TBK m.441 ile karıştırılmamalıdır; orada ilişki kural olarak mirasçılarla devam eder. İş K. (4857) kapsamındaki işçilerde İK’nın özel hükümleri önce uygulanır, TBK m.440 bu rejimi tamamlayıcı niteliktedir.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 440. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 347 nci maddesinin birinci fıkrasını karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 439 uncu maddesinde, işçinin ölümüyle sözleşmenin sona ermesi düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 347 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “V. Ölüm” şeklindeki ibare, Tasarıda, “V. İşçinin veya işverenin ölümü / 1. İşçinin ölümü” şekline dönüştürülmüştür.

Maddede, sözleşmenin, işçinin ölümüyle kendiliğinden sona ereceği; bu durumda işverenin, işçinin sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişilere, ölüm gününden başlayarak bir aylık; hizmet ilişkisi beş yıldan uzun bir süre devam etmişse iki aylık ücret tutarında bir ödeme yapmakla yükümlü olduğu belirtilmektedir.

Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 338 inci maddesi göz önünde tutulmuştur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.440 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2022/12166 K. 2022/16303 Onama

Hizmet sözleşmesi işçinin ölümüyle kendiliğinden sona erer ve işveren, sağ kalan eşe ve ergin olmayan çocuklara, bunlar yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişilere ölüm gününden başlayarak bir aylık, hizmet ilişkisi beş yıldan uzun sürmüşse iki aylık ücret tutarında ödeme yapmakla yükümlüdür; koşulları gerçekleşen ölüm tazminatı isteminin reddi yerinde değildir.

Detaylı özeti gör

Davacılar, murisleri olan harita mühendisinin davalı işverenin yurt dışındaki şantiyesinde 30.07.2018 tarihinde işe başladığını, 02.11.2018 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu vefat ettiğini, aylık ücretinin 5.500,00 ABD doları olduğunu ve 32 günlük ücretinin ödenmediğini ileri sürerek fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil, ücret ve ölüm tazminatı alacaklarının tahsilini istemiştir. Davalı işveren zamanaşımı def'inde bulunmuş, ücretin bordrolara ve iş sözleşmesine uygun ödendiğini ve ölüm tazminatı hükümlerinin uygulanamayacağını savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil ve ücret alacaklarını hüküm altına almış, 6098 sayılı Kanun'un 440. maddesinin uygulanma imkanı bulunmadığı gerekçesiyle ölüm tazminatı istemini reddetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, dinlenen tanıkların görgüye dayalı bilgisi bulunmadığı gerekçesiyle fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil alacaklarını reddetmiş, ödenmeyen 32 günlük ücreti 5.866,66 ABD doları olarak belirlemiş, davacıların eş ve reşit olmayan çocuklar olması ile murisin kıdemi dikkate alınarak 7.639,29 ABD doları ölüm tazminatına hükmetmiştir. Daire kararı usul ve kanuna uygun bularak onamıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!