Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 439 Feshin sonuçları: c. İşçinin haksız olarak işe başlamaması veya işi bırakması
TBK 439, işçi haklı sebep olmaksızın işe başlamadığı veya aniden işi bıraktığı takdirde işveren, aylık ücretin dörtte birine eşit bir tazminat ile ayrıca ek zararlarının giderilmesini isteme hakkına sahiptir. İşveren hiç zarara uğramamış veya uğradığı zarar bu tutardan az ise hâkim tazminatı indirebilir; işveren bu hakkını, işçinin işe başlamamasından veya işi bırakmasından başlayarak otuz gün içinde dava ya da takip yoluyla kullanmazsa hakkı düşer.
Resmi Metin
c. İşçinin haksız olarak işe başlamaması veya işi bırakması
Madde 439- (1) İşçi, haklı sebep olmaksızın işe başlamadığı veya aniden işi bıraktığı takdirde işveren, aylık ücretin dörtte birine eşit bir tazminat isteme hakkına sahiptir. İşverenin, ayrıca ek zararlarının giderilmesini isteme hakkı da vardır.
(2) İşveren zarara uğramamışsa veya uğradığı zarar işçinin aylık ücretinin dörtte birinden az ise, hâkim tazminatı indirebilir.
(3) Tazminat isteme hakkı takas yoluyla sona ermemişse işveren, işçinin işe başlamamasından veya işi bırakmasından başlayarak otuz gün içinde, dava veya takip yoluyla bu hakkını kullanmak zorundadır. Aksi takdirde, tazminat isteme hakkı düşer.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.439, işçinin haklı sebep olmaksızın işe hiç başlamaması veya işi aniden bırakması hâlinde işverene götürü bir tazminat imkânı tanır. Bu tazminat aylık ücretin dörtte biri kadardır; işveren, bunu aşan ek zararını ayrıca ispatlayarak da isteyebilir. İşveren hiç zarara uğramamış ya da zararı çeyrek aylığın altındaysa hâkim tazminatı indirebilir. Asıl kritik nokta süredir: takas yoluyla karşılanmadıysa işveren, işe başlamama veya bırakma anından itibaren otuz gün içinde dava ya da takip açmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa hak tümüyle sona erer, ıslahla da diriltilemez. Hüküm, işverenin haksız derhal feshini düzenleyen TBK m.438’in simetrik karşılığıdır (bu kez ayrılan işçi sorumludur). İş Kanunu (4857) kapsamındaki işçiler bakımından o Kanun’un özel hükümleri önce uygulanır; TBK m.439 tamamlayıcı niteliktedir. Sık hata: otuz günlük hak düşürücü süreyi ihbar süresiyle karıştırmak ve dörtte birlik tutarı işverenin tüm zararı sanmak.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 439. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “c. İşçinin haksız olarak işe başlamaması veya işi bırakması” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının üç fıkradan oluşan 438 inci maddesinde, işçinin haksız olarak işe başlamamasından veya işi bırakmasından doğan sorumluluğu düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, işçinin haklı sebep olmaksızın işe başlamaması veya aniden işi bırakması durumunda işverenin, işçinin aylık ücretinin dörtte birine eşit bir tazminatı ve ayrıca uğradığı ek zararların giderilmesini de isteme hakkına sahip olacağı belirtilmektedir.
Maddenin ikinci fıkrasında, işverenin zarara uğramaması veya uğradığı zararın işçinin aylık ücretinin dörtte birinden az olması durumunda, hakime tazminatı indirme yetkisi verilmektedir.
Maddenin son fıkrasında ise, işverenin işçiden tazminat isteyebilmesi için otuz gün içinde dava ya da takip yoluna başvurması zorunluluğu öngörülmüştür. Hak düşürücü nitelikte olan bu süre, işçinin işe başlaması gereken gün ya da işi bıraktığı gün işlemeye başlayacaktır. Ancak işveren, işçiye karşı olan bu tazminat alacağını takas yoluyla da kullanabilecektir.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 337d maddesi göz önünde tutulmuştur.