Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 412 Parça başına iş: b. Birim ücreti
TBK 412, işçi sözleşme gereğince parça başına veya götürü olarak çalışmayı üstlenmişse işveren, her işin başlamasından önce ona ödenecek birim ücretini bildirmekle yükümlüdür; bu bildirimi yapmayan işveren, aynı veya benzer bir iş için belirlenmiş olan birim ücretini ödemekle yükümlüdür.
Resmi Metin
b. Birim ücreti
Madde 412- (1) İşçi, sözleşme gereğince parça başına veya götürü olarak çalışmayı üstlendiği takdirde işveren, her işin başlamasından önce ona ödenecek birim ücretini bildirmekle yükümlüdür.
(2) Bu bildirimi yapmayan işveren, aynı veya benzer bir iş için belirlenmiş olan birim ücretini ödemekle yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Parça başı veya götürü çalışmada işçinin ne kazanacağını önceden görebilmesi için getirilmiş bir bildirim ve şeffaflık yüküdür. İşveren, her işin başlamasından önce ödenecek birim ücretini açıkça bildirmelidir; bunu yapmazsa yaptırım emsal ücrettir, yani aynı veya benzer iş için belirlenmiş birim ücreti geçerli olur. Uygulamada birim ücretin sonradan tek taraflı düşürülmesi tartışmalarında bu kural işçi lehine ispat kolaylığı sağlar; işveren önceden bildirdiğini gösteremezse emsale mahkûm olur. Bu hükmü, işverenin akort çalışana yeterli iş verme borcunu düzenleyen TBK m.411 ile karıştırmamak gerekir: TBK m.411 işin miktarını, TBK m.412 birim fiyatını ilgilendirir. Ücretin ödenme zamanı için TBK m.406, korunması için TBK m.407 ayrıca uygulanır. İş K. (4857) m.32 ücret ödemesine ilişkin genel korumayı getirir; İş Kanunu kapsamındaki işçide bu özel düzenlemeler önce gelir, TBK tamamlayıcı kalır. Sık hata, sözlü bir anlaşmayı yeterli sayıp bildirimi yazılı belgeyle güvence altına almamaktır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 412. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “b. Birim ücreti” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının iki fıkradan oluşan 411 inci maddesinde, birim ücretin bildirilmesi yükümlüğü düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, işçinin, sözleşme gereğince parça başına veya götürü olarak çalışmayı üstlenmesi durumunda, her işin başlamasından önce, kendisine ödenecek birim ücretini, işverenin bildirmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında, işverenin birim ücreti bildirim yükümlülüğüne aykırı davranışının sonucu hükme bağlanmıştır. Buna göre, işveren işin başlamasından önce işçiye birim ücretini bildirmemişse, aynı veya benzer bir iş için belirlenmiş olan birim ücret esas alınacak ve işçiye ödenecektir.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 326a maddesi göz önünde tutulmuştur.