Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 411 Parça başına iş: a. İş verme
TBK 411, işçi sözleşme gereğince yalnız bir işveren için sadece parça başına veya götürü iş yapmayı üstlenmişse işveren ona yeterli iş vermekle yükümlüdür. İşveren, kendi kusuru olmaksızın bu işi sağlayamayacak durumda bulunur veya işletme koşulları geçici olarak gerektirirse işçiye ücreti zaman esasına göre öder; parça başına, götürü ya da zamana göre iş sağlayamayan işveren ise en azından işgörme edimini kabulde temerrüt hükümlerine göre ödeyeceği ücreti ödemekle yükümlüdür.
Resmi Metin
a. İş verme
Madde 411- (1) İşçi, sözleşme gereğince yalnız bir işveren için sadece parça başına veya götürü iş yapmayı üstlenmişse işveren, ona yeterli iş vermekle yükümlüdür.
(2) İşveren, kendi kusuru olmaksızın sözleşmede öngörülen parça başına veya götürü iş sağlayamayacak durumda bulunduğu veya işletme koşulları geçici olarak gerektirdiği takdirde işçiye, ücreti zaman esasına göre öder. Bu durumda, zamana göre ödenecek ücret, anlaşmada veya hizmet ya da toplu iş sözleşmesinde belirlenmemişse işveren, işçiye parça başına veya götürü olarak daha önce aldığı ortalama ücrete eşdeğer bir ücret ödemekle yükümlüdür.
(3) Parça başına veya götürü ya da zamana göre iş sağlayamayan işveren, en azından işgörme edimini kabulde temerrüt hükümleri uyarınca zamana göre işgörmede ödeyeceği ücreti ödemekle yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Uygulamada bu hüküm, kazancı tümüyle işverenin iş akışına bağlı olan parça başı veya götürü çalışan işçiyi korur: işçi yalnız bir işveren için bu şekilde çalışmayı üstlenmişse, işveren ona yeterli iş sağlamakla yükümlüdür; iş verilmemesi salt ekonomik risk değil, sözleşmesel bir borcun ihlalidir. İşveren kendi kusuru olmaksızın yahut geçici işletme koşulları nedeniyle parça başı iş veremezse borç sona ermez, dönüşür: ücret zaman esasına göre, oran kararlaştırılmamışsa işçinin daha önce fiilen aldığı ortalama ücrete eşdeğer ödenir. Hiç iş sağlayamayan işveren ise en azından TBK m.408 kabulde temerrüt hükümlerince zamana göre ücreti öder. Birim ücretinin işten önce bildirimini düzenleyen TBK m.412 ile karıştırmayın; o borcun içeriğini değil, bilgilendirmeyi ilgilendirir. İş K. (4857) kapsamındaki işçide bu genel kural, özel İş Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere tamamlayıcı işlev görür. Sık hata: geçici iş yokluğunu ücretsiz kabul etmek; oysa asgari zaman ücreti korunur.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 411. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 324 üncü maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 410 uncu maddesinde, parça başına ve götürü işlerde işverenin iş verme borcu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 324 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “b. İş verilmesini istemek hakkı” şeklindeki ibare, Tasarıda “5. Parça başına veya götürü iş / a. İş verme ” şekline dönüştürülmüştür.
Maddenin birinci fıkrasında, işçinin, sözleşme gereğince tek bir işverene bağlı olarak, parça başına veya götürü iş yapmayı üstlenmesi durumunda, işverenin ona yeterli iş vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasına göre, “işveren, kendi kusuru olmaksızın sözleşmede öngörülen parça başına veya götürü iş sağlayamayacak durumda bulunduğu veya işletme koşulları geçici olarak gerektirdiği takdirde işçiye, ücreti zaman esasına göre öder. Bu durumda, zamana göre ödenecek ücret anlaşmada veya hizmet ya da toplu iş sözleşmesinde belirlenmemişse işveren, işçiye parça başına veya götürü olarak daha önce aldığı ortalama ücrete eşdeğer bir ücret ödemekle yükümlüdür.”
Maddenin son fıkrasında, işçiye parça başına veya götürü ya da zamana göre iş sağlayamayan işverenin ödemekle yükümlü olduğu ücret düzenlenmektedir. Buna göre, bu durumda işveren, en azından temerrüt hükümleri uyarınca zamana göre ödenmesi gereken ücreti ödemekle yükümlüdür.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 326 ncı maddesi göz önünde tutulmuştur.