Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 409 Ücret ödeme borcu: b. İşçinin çalışmayı durdurması hâlinde
TBK 409, uzun süreli bir hizmet ilişkisinde işçi; hastalık, askerlik veya kanundan doğan çalışma ve benzeri sebeplerle kusuru olmaksızın, iş gördüğü süreye oranla kısa bir süre için işgörme edimini ifa edemezse, işveren başka bir yolla karşılanmadığı takdirde o süre için işçiye hakkaniyete uygun bir ücret ödemekle yükümlüdür.
Resmi Metin
b. İşçinin çalışmayı durdurması hâlinde
Madde 409- Uzun süreli bir hizmet ilişkisinde işçi, hastalık, askerlik veya kanundan doğan çalışma ve benzeri sebeplerle kusuru olmaksızın, iş gördüğü süreye oranla kısa bir süre için işgörme edimini ifa edemezse işveren, başka bir yolla karşılanmadığı takdirde, o süre için işçiye hakkaniyete uygun bir ücret ödemekle yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.409, işçinin kendi kişiliğinden doğan bir engelle (hastalık, askerlik, kanuni çalışma vb.) kusursuz olarak kısa süre iş görememesi hâlinde, işverene sınırlı bir ücret ödeme yükü getirir. Doğması için dört koşul birlikte aranır: uzun süreli hizmet ilişkisi, kusursuzluk, iş gördüğü süreye oranla kısa bir devamsızlık ve başka yolla karşılanmamış olması. Ödenecek tam ücret değil, hakkaniyete uygun bir ücrettir. Kritik ayrım: engel işçiden kaynaklanır; oysa TBK m.408 işverenin kusuru/kabulde temerrüdü hâlinde tam ücreti korur, ikisini karıştırmayın. Uygulamada sık hata, SGK geçici iş göremezlik ödeneği gibi kaynakları göz ardı etmektir; başka yolla karşılanan kısım bu alacaktan düşer, sosyal sigorta hakları ise saklıdır. 4857 sayılı Kanuna tabi işçide, İş Kanununun özel/öncelikli hükümleri (örneğin iş sözleşmesinin askıya alınması, ihbar süresince ödeme) devrede olduğundan, TBK m.409 tamamlayıcı niteliktedir; genel hizmet kuralı diye otomatik uygulandığı varsayılmamalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 409. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 328 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 408 inci maddesinde, işçinin çalışmayı durdurması halinde ücret konusu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 328 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “f. İş ifa edilmediği halde ücret” ibaresi, Tasarıda “b. İşçinin çalışmayı durdurması durumunda” şekline dönüştürülmüştür.
Maddeye göre, “uzun süreli bir hizmet ilişkisinde işçi, hastalık, askerlik veya kanundan doğan çalışma ve benzeri sebeplerle kusuru olmaksızın, iş gördüğü süreye oranla kısa bir süre için işgörme edimini ifa edemezse, işveren, başka bir yolla karşılanmadığı takdirde, o süre için işçiye hakkaniyete uygun bir ücret ödemekle yükümlüdür.” Ancak, işçi çalışmadığı süre içinde başka bir yolla, mesela bir sosyal güvenlik kurumundan gelir elde etmişse, işverenin ücret ödeme borcu olmayacaktır. Nitekim, 4857 sayılı İş Kanununun 48 inci maddesine göre de: “İşçilere geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerektiği zamanlarda geçici iş göremezlik süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri, ödeme yapılan kurum veya sandıklar tarafından geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden ödenir. Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir.”