Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 363 Ürün kirası: Olağanüstü durumlarda kira bedelinden indirim
TBK 363, tarımsal bir taşınmazın her zamanki verimi olağanüstü felaket veya doğal olaylar yüzünden önemli ölçüde azalırsa kiracı, kira bedelinden orantılı bir miktarın indirilmesini isteyebilir; bu haktan başlangıçta feragat ise ancak kira bedelinin belirlenmesi sırasında böyle durumların meydana gelmesi olasılığı göz önünde tutulmuş veya doğan zarar bir sigorta ile karşılanmış olması hâlinde geçerli olur.
Resmi Metin
Olağanüstü durumlarda kira bedelinden indirim
Madde 363- (1) Tarımsal bir taşınmazın her zamanki verimi, olağanüstü felaket veya doğal olaylar yüzünden önemli ölçüde azalırsa kiracı, kira bedelinden orantılı bir miktarın indirilmesini isteyebilir.
(2) Bu haktan başlangıçta feragat, ancak kira bedelinin belirlenmesi sırasında bu gibi durumların meydana gelmesi olasılığı göz önünde tutulmuş veya doğan zarar bir sigorta ile karşılanmış ise, geçerli olur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Ürün kirasında verim riskini taraflar paylaşır: kiracı işletmeyi devralıp ürünü topladığı için olağan dalgalanmaya katlanır; ancak olağanüstü felaket veya doğal olaylar (don, sel, dolu, kuraklık gibi) yüzünden taşınmazın her zamanki verimi önemli ölçüde düşerse, kiracı kira bedelinden orantılı indirim talep edebilir. Pratikte uyuşmazlık iki noktada düğümlenir: indirimi isteyen kiracı hem olayın olağanüstülüğünü hem verim düşüşünün ölçüsünü ispatla yükümlüdür; sıradan rekolte azlığını, kötü işletmeyi veya kendi özen kusurunu olağanüstü olay diye sunmak talebi çökertir. Zarar bilirkişiyle, mümkünse zamanında tutulan tutanak ve resmî afet kayıtlarıyla belgelenmelidir.
Sık hata, kiracının bu haktan sözleşmede peşinen feragat ettiğini sanmasıdır. Başlangıçtaki feragat ancak kira bedeli belirlenirken bu tür olayların olasılığı hesaba katılmışsa ya da zarar bir sigorta ile karşılanmışsa geçerlidir; aksi halde feragat kaydı sonuç doğurmaz. Kiraya veren için doğru savunma, ya bu olasılığın bedele yansıtıldığını ya da sigorta korumasını ortaya koymaktır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 363. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 282 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 362 nci maddesinde, olağanüstü durumlarda kira bedelinden indirim düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 282 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. Felaketli vakalarda tenzil” ibaresi, Tasarının 362 nci maddesinde “2. Olağanüstü durumlarda kira bedelinden indirim” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.