Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 366 Ürün kirasında kiracının borçları: Alt kira ve kullanım hakkını devir yasağı
TBK 366, ürün kirasında kiracı, kiraya verenin rızası olmaksızın kiralananı başkasına kiralayamaz; kullanım ve işletme hakkını da başkasına devredemez. Ancak kiracı, kiraya veren için zarar doğuracak bir değişikliği gerektirmemek koşuluyla kiralananda bulunan bazı yerleri kiraya verebilir ve bu kira sözleşmelerine alt kiraya ilişkin kurallar kıyas yoluyla uygulanır.
Resmi Metin
Alt kira ve kullanım hakkını devir yasağı
Madde 366- (1) Kiracı, kiraya verenin rızası olmaksızın kiralananı başkasına kiraya veremeyeceği gibi, kullanım ve işletme hakkını da başkasına devredemez. Ancak kiracı, kiralananda bulunan bazı yerleri, kiraya veren için zarar doğuracak bir değişikliği gerektirmemek koşuluyla kiraya verebilir.
(2) Kiracının, başkasıyla yaptığı bu kira sözleşmelerine, alt kiraya ilişkin kurallar, kıyas yoluyla uygulanır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Ürün kirasında işletmenin bizzat kiracı tarafından yürütülmesi esas olduğundan, kiraya verenin rızası alınmadan kiralananın tamamının alt kiraya verilmesi veya işletme hakkının üçüncü kişiye devri ağır bir borca aykırılık oluşturur; uygulamada en sık hata, rızanın sözlü ya da zımni kabul edildiği varsayımıdır. Rıza şekle bağlı değildir, sözlü veya örtülü de doğabilir; ne var ki rızanın varlığını ileri süren kiracı ispatla yükümlü olduğundan, muvafakati sözleşmeye yazmak veya ayrı belgeyle almak güvenlidir.
Önemli bir esneklik, kiralanandaki bazı yerlerin, kiraya veren bakımından zarar doğuracak bir değişiklik gerektirmemesi koşuluyla alt kiraya verilebilmesidir; bu sınırın aşılıp aşılmadığı çoğu uyuşmazlıkta keşif ve bilirkişiyle çözülür. Bu kısmi sözleşmelere alt kira kuralları kıyasen uygulandığından, asıl kiracı alt kiracının fiillerinden kiraya verene karşı sorumlu kalır. Devir yasağına aykırılık, ödeme temerrüdü öneline değil, somut ağırlığa göre olağanüstü fesih (gerektiğinde TBK m.369) ve tazminat tartışmasına yol açar.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 366. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 284 üncü maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 365 inci maddesinde, alt kira yasağı ile kullanım ve işletme hakkının devri yasağı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 284 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “F. Kiracının kiracısı” ibaresi, Tasarıda “F. Alt kira ve kullanım hakkını devir yasağı” şeklinde değiştirilmiştir.
Maddenin birinci fıkrasının son cümlesinde kullanılan “kiraya verebilir.” şeklindeki ibarenin, aynı fıkranın birinci cümlesi ışığında değerlendirilerek, kiralananda bulunan bazı yerlerin, ürün kirası dışında başka türden bir kiraya verilebileceği şeklinde anlaşılması gerekir. Mesela, ürün kirasının konusunu oluşturan bir çiftliğin kurulduğu taşınmazın bir bölümünde, kiracı, bu çiftlikten elde edilecek ürünün verimini etkilemeyecek olan bir binayı çeşitli amaçlarla (depo, konut vb.) kullanmak üzere, başka bir kişiye kiraya verebilecektir.
Maddenin ikinci fıkrasında kıyas yoluyla uygulanacağı belirtilen hükümler ise, Tasarının kira sözleşmesine ilişkin genel hükümlerinden biri olan, 321 inci maddesinde yer almaktadır.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.