Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 364 Ürün kirasında kiracının borçları: Kiralananı kullanma ve işletme borcu
TBK 364, ürün kirasında kiracı, kiralananı özgülendiği amaca uygun ve iyi bir biçimde işletmek, özellikle ürün vermeye elverişli bir durumda bulundurmakla yükümlüdür; ayrıca kiraya verenin izni olmaksızın kiralananın işletme usulünü, kira süresinin bitiminden sonra etkisi görülebilecek biçimde değiştiremez.
Resmi Metin
Kiralananı kullanma ve işletme borcu
Madde 364- (1) Kiracı, kiralananı özgülendiği amaca uygun ve iyi bir biçimde işletmekle, özellikle ürün vermeye elverişli bir durumda bulundurmakla yükümlüdür.
(2) Kiracı, kiraya verenin izni olmaksızın, kiralananın işletme usulünü, kira süresinin bitiminden sonra etkisi görülebilecek biçimde değiştiremez.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Ürün kirasında kiracının yükü adi kiradan ağırdır: kiralananı yalnız korumakla kalmaz, verim gücünü ayakta tutacak biçimde fiilen işletmek zorundadır. Pratikte uyuşmazlık çoğu kez verim düşüşünde patlar; kiraya veren “iyi işletilmedi, toprak/işletme yıprandı” der, kiracı “verim zaten azalmıştı” savunmasına geçer. Bu nedenle başlangıçtaki işletme durumunu, demirbaşı ve verim kapasitesini giriş tutanağıyla saptamak her iki taraf için de kritiktir; tutanak yoksa ispat yükü altında kalan taraf zorlanır. Bilirkişiyle işletme usulü ve fiili özen ölçülür.
İkinci risk ekseni işletme usulünün değiştirilmesidir: kiracı, kira bitiminden sonra da etkisini sürdürecek bir değişikliği (münavebe bozma, dikili varlığı tüketme gibi) kiraya verenin izni olmadan yapamaz; süre içinde etkisi tükenen değişiklikler bu yasağın dışındadır. İzni yazılı almak ve kapsamını netleştirmek sonraki tazminat tartışmasını baştan keser. Fesih ve süre rejiminin ürün kirasına özgü olduğunu da unutmamak gerekir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 364. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 278 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 363 üncü maddesinde, kiralananı kullanma ve işletme borcu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 278 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “D. Kiracının Borçları / I. Borca muvafık surette tekayyüt / 1. İşletme” ibaresi, Tasarıda “II. Kiralananı kullanma ve işletme borcu” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.