TBK Madde 362 Ürün kirasında kira bedeli: Genel olarak

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 362, ürün kirasında kiracı, sözleşmede aksine bir hüküm veya yerel âdet olmadıkça kira bedelini ve yan giderleri her kira yılının ve en geç kira süresinin sonunda ödemekle yükümlüdür. Kiralananın tesliminden sonra vadesi gelmiş kira bedelini veya yan giderleri ödemezse kiraya veren, kiracıya yazılı olarak en az altmış günlük bir önel verip bu önel içinde ödenmemesi durumunda sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 362- (1) Kiracı, sözleşmede aksine bir hüküm veya yerel âdet olmadıkça, kira bedelini ve yan giderleri her kira yılının ve en geç kira süresinin sonunda ödemekle yükümlüdür.

(2) Kiracı, kiralananın tesliminden sonra vadesi gelmiş kira bedelini veya yan giderleri ödemezse kiraya veren, kiracıya yazılı olarak en az altmış günlük bir önel verip, bu önel içinde ödememesi durumunda sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Ürün kirasında ödeme borcu, adi veya konut kirasının aksine kural olarak peşin değil, devre sonunda muaccel olur: aksi sözleşmede yazılı değilse ya da yerel teamül göstermiyorsa kiracı bedeli her kira yılının ve en geç sürenin sonunda öder. Bu yüzden uyuşmazlıkta kritik nokta vadedir; kiraya veren erken muacceliyet iddia ediyorsa, aksine sözleşme kaydını veya yörede yerleşik âdeti ispatla yüklenir. Bu külfeti yazılı bir vade hükmüyle baştan karşılamak en güvenli yoldur.

Temerrüt halinde fesih için kiraya verenin yazılı olarak en az altmış günlük önel verip, süre içinde ödenmezse feshedeceğini bildirmesi gerekir; bu süre konut kirasındaki otuz günle karıştırılmamalıdır. Sık yapılan hata, öneli sözlü vermek, altmış günü kısa tutmak veya fesih ihtarını açıkça koymamaktır. İhtarın tebliğini ve içeriğini ispatlamak için noter kanalı tercih edilmeli, ayrıca yan giderlerin de muaccel olduğu somut biçimde gösterilmelidir.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 362. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 281 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ile 288 inci maddesinin birinci fıkrasını karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 361 inci maddesinde, kiracının genel olarak kira bedelini ve yan giderleri ödeme borcu düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 281 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Kiranın tediyesi / 1. Umumiyet itibariyle” ibaresi, Tasarıda “E. Kiracının borçları / I. Kira bedelini ve yan giderleri ödeme borcu / 1. Genel olarak” şeklinde değiştirilmiştir.

Maddede 818 sayılı Borçlar Kanununun 281 inci maddesinden farklı olarak, kiracının yükümlülüğünde olan yan giderler de, kira bedeli ile aynı düzenlemeye tabi tutulmuştur.

818 sayılı Borçlar Kanununun 281 ve 288 inci maddelerinde yer verilen diğer konuların madde metnine alınmamasının sebebi, bunların kira sözleşmesine ilişkin genel hükümlerde düzenlenmiş olmasıdır.

Maddenin birinci fıkrasının düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 281 inci maddesinin birinci fıkrası göz önünde tutulmuştur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.362 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2022/8235 K. 2023/369 Onama

TBK m.362 uyarınca kiracı, teamül haline gelmiş bir ödeme şekli yoksa kira bedelini vadesinde ödemekle yükümlüdür; teslimden sonra vadesi gelmiş kira bedelini ödediğini ispatlayamayan kiracı bakımından sözleşmenin feshi şartları oluşur.

Detaylı özeti gör

Davacı, davalıyla 25.12.2007'de bir mermer sahası için imzalanan rödovans sözleşmesinde davalının kararlaştırılan %6 rödovans bedelini ödeme ve faaliyet raporu verme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Torbalı 6. Noterliği ihtarnamesiyle verilen 60 günlük süreye rağmen ödeme yapılmadığını ileri sürerek sözleşmenin feshini, ruhsat sahasının tahliyesini ve maden ruhsatının iadesiyle adına tescilini istemiştir. Davalı, ilişkinin kira niteliğinde olmayıp maden ruhsatının devrini amaçlayan vadeli satış sözleşmesi olduğunu savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi davanın kabulüne, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiş; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi kararı usul ve kanuna uygun bularak onamıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2021/2052 K. 2021/5238 Onama

Kira bedeli ve yan giderler, sözleşmede aksine bir hüküm ya da yerel âdet bulunmadıkça her kira yılının ve en geç kira süresinin sonunda muaccel olur; kira alacağı ve buna işletilecek faiz bu muacceliyet esasına göre belirlenir.

Detaylı özeti gör

Davacı, 21/04/2011 tarihli protokolün 5. maddesine dayanarak öngörülen satış şartının 02/07/2012'de gerçekleştiğini, taşınmazdaki 1/3 payına karşılık taşınmazı kullanan davalı şirketten rayiç kira talep hakkı doğduğunu ileri sürerek 26.514 TL alacağın faiziyle tahsilini istemiş; davalı geçerli kira sözleşmesi bulunmadığını savunmuştur. Yerel mahkeme, ilk ret kararının Dairece bozulması üzerine davayı kabul edip alacağa ödeme tarihlerinden faiz yürütmüştür. Yargıtay, protokolde kira süresi ve ödeme tarihi belirlenmediğinden faizin ödeme tarihlerinden değil dava tarihinden işletilmesi gerektiğini, yeniden yargılama gerektirmeyen bu yanlışlığı düzelterek hükmü davalı yararına düzeltilmiş şekliyle onamıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2019/1941 K. 2019/8882 Bozma

Sözleşmede aksine hüküm veya yerel âdet bulunmadıkça kira bedeli, her kira yılının sonunda temerrüt ihtarına gerek olmaksızın muaccel olur; takip tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan kira bedeli talep ve takibe konu edilemez.

Detaylı özeti gör

Tatil köyünün 1/3 paylı maliki olan davacı, kiracısı ve kendisinin de ortağı olduğu turizm şirketi aleyhine 2015 yılı kira bedeli ve işlemiş faiz için 17.09.2015'te icra takibi başlatmış, itiraz üzerine itirazın iptali ile icra inkâr tazminatı istemiştir. Yerel mahkeme davayı kabul etmiş, Daire de kararı onamıştır. Davalının karar düzeltme talebi üzerine yapılan incelemede, iki yıl süreli sözleşmede ödeme tarihinin kararlaştırılmadığı, bu nedenle 2015 kirasının yıl sonunda muaccel olacağı ve takibin başlatıldığı tarihte alacağın henüz muaccel bulunmadığı saptanmıştır. Yargıtay, henüz muaccel olmayan bedelin takibe konu edilemeyeceği ve davanın reddi gerektiği gerekçesiyle onama ilamını kaldırıp hükmü bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

TBK Madde 362 - Ürün kirasında kira…

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!