TBK Madde 341 Konut ve çatılı işyeri kirası: Kullanma giderleri

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 341, konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmede aksi öngörülmemişse veya aksine yerel âdet yoksa ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine kiracı katlanır; bu giderlere katlanan taraf, giderleri ispat edici belgelerin birer örneğini istem üzerine diğer tarafa vermek zorundadır.

Resmi Metin

Kullanma giderleri

Madde 341- (1) Kiracı, konut ve çatılı işyeri kiralarında, sözleşmede aksi öngörülmemişse veya aksine yerel âdet yoksa, ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine katlanmakla yükümlüdür.

(2) Giderlere katlanan taraf, bu giderleri ispat edici belgelerin birer örneğini, istem üzerine diğer tarafa vermek zorundadır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Uygulamada en sık atlanan nokta, ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerinin kiracıya ait olmasının mutlak olmamasıdır: sözleşmede aksi kararlaştırılmışsa veya yerel âdet farklı yönde ise kural tersine döner. Ancak bu esneklik yalnız gerçek anlamda kullanma gideri niteliğindeki kalemler içindir. Asansör revizyonu, dış cephe, ana yapı onarımı gibi yapısal ve demirbaş giderleri malike aittir; bunlar sözleşmeyle dahi kiracıya devredilemez ve TBK m.346 (kira ile yan gider dışında ek ödeme yüklenememesi) karşısında geçersiz sayılabilir. Bu rejimin yalnız konut ve çatılı işyeri kiralarına uygulandığını da unutmayın.

Maddenin ikinci yükümlülüğü ispat yönünden önemlidir: gideri ödeyen taraf, ispat edici belgelerin birer örneğini istem üzerine karşı tarafa vermek zorundadır. Bu, şeffaflık ve ispat kolaylığı sağlar; ihlali, ödenmiş tutarın otomatik iadesini doğurmaz. Belge sunulmazsa yansıtma miktarı ispatlanamaz ve talep dayanaksız kalabilir; iade ise ancak giderin gerçekte borçlanılmadığının ispatına bağlıdır. Pratik tavsiye: ödeme ve belge taleplerini yazılı yapın, dekontları biriktirin.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 341. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 258 inci maddesinin ikinci fıkrasını kısmen karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 340 ıncı maddesinde, “C. Kullanma giderleri” kenar başlığıyla, konut ve çatılı işyeri kiralarında kullanma giderleri düzenlenmektedir.

Maddede, konut ve çatılı işyeri kiraları bakımından özel ve yedek bir düzenleme yapılarak, ısıtma, aydınlatma, su gibi kullanma giderlerine, kaynak İsviçre Borçlar Kanunundaki düzenlemeden farklı olarak, sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kiracının katlanacağı hükme bağlanmıştır. Kiralananın boyanması, çatısının onarılması gibi kiralananın sözleşme süresince kullanıma elverişli durumda bulundurulmasıyla ilgili olan diğer yan giderler hakkında Tasarının 302 nci maddesi uygulanacaktır. Ancak, aksine sözleşme veya yerel adet olduğunda, bu yükümlülük, kiraya verene ait olacaktır. Yine aynı maddeye göre, yükümlü kim olursa olsun bu giderleri kanıtlayıcı belgelerin bir örneğini, istemesi halinde diğer tarafa verecektir.

Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 257a ve 257b maddeleri göz önünde tutulmuştur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.341 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2017/7043 K. 2019/3365 Bozma

Konut ve çatılı işyeri kiralarında TBK m.341 uyarınca kiracının katlanacağı kullanma giderleri ısıtma, aydınlatma ve su gibi giderlerle sınırlıdır; faydalı ve zorunlu masraflar bu kapsamda olmayıp ayrıca değerlendirilir.

Detaylı özeti gör

Davacı kiraya veren, davalı kiracının kira bedellerini düzenli ödemediğini ileri sürerek birikmiş kira ile elektrik, su ve aidat alacağının tahsilini istemiş; davalı ise kiralanana çelik kapı, parke, fayans ve su tesisatı gibi bakım-onarım masrafları yaptığını, bunları kiradan mahsup ettiğini savunarak takas definde bulunmuştur. Yerel mahkeme, davalının bu tadilatlar için davacının yazılı rızası veya aralarında anlaşma bulunduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davayı kabul etmiştir. Yargıtay ise mahsup talebine konu giderlerin kullanma gideri dışında kalıp faydalı ve zorunlu masraf niteliğinde olup olmadığının, bu takdirde imalat tarihindeki değerinden yıpranma payı düşülerek vekaletsiz iş görme hükümlerine göre belirlenip alacaktan mahsup edilmesi gerektiğini, eksik araştırmayla hüküm kurulduğunu belirterek kararı davalı yararına bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

TBK Madde 341 - Konut ve çatılı işyeri…

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!