TBK Madde 338 Hapis hakkı: Hakkın kullanılması

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 02.08.2026

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 338, kiracı taşınmak veya kiralananda bulunan taşınırları başka bir yere taşımak istediğinde kiraya veren, alacağını güvence altına almasını sağlayacak miktardaki taşınırı sulh hâkiminin veya icra müdürünün kararıyla alıkoyabilir; alıkoyma kararına konu eşya gizlice veya zorla götürülürse, götürülmesinden başlayarak on gün içinde kolluk gücünün yardımıyla kiralanana geri getirilir.

Resmi Metin

Hakkın kullanılması

Madde 338- (1) Kiracı, taşınmak veya kiralananda bulunan taşınırları başka bir yere taşımak istediği takdirde, kiraya veren, alacağını güvence altına almasını sağlayacak miktardaki taşınırı, sulh hâkiminin veya icra müdürünün kararıyla alıkoyabilir.

(2) Alıkoyma kararının konusu olan eşya, gizlice veya zorla götürülürse, götürülmelerinden başlayarak on gün içinde kolluk gücünün yardımıyla kiralanana geri getirilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Buradaki kilit nokta, kiraya verenin tek başına eşyaya el koyamayacağıdır: kiracı taşınmak veya kiralanandaki taşınırları başka yere götürmek isterse, alacağı karşılayacak miktarda taşınırın alıkonulması ancak sulh hâkimi veya icra müdürü kararıyla mümkündür. Karara dayanmadan kapıyı tutmak, eşyayı bırakmamak ya da kilit değiştirmek, kiraya veren aleyhine zilyetliğe el atma ve ceza riski doğurur. Pratikte risk, kiracının fiilen taşınmaya başladığı an ortaya çıkar; kiraya veren önce hâkim/icra kararını hızla almalı, alacağını ve eşyanın kiralananda bulunduğunu somut delille (tutanak, fotoğraf, tanık) ortaya koymalıdır.

Eşya gizlice veya zorla götürülmüşse, kanun yolu fiilî güç değil, götürülmeden başlayarak on gün içinde kolluk yardımıyla kiralanana geri getirtmektir; bu kısacık süre kaçırılırsa hapis hakkının konusu fiilen kaybedilir. Sık hata, bu yolu bir tahliye aracı sanmaktır; oysa burada yalnız kira alacağının güvencesi söz konusudur, fesih veya tahliye ayrı yollardır (TBK m.338).

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 338. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 269 uncu maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 337 nci maddesinde, kiraya verenin hapis hakkının kullanılması düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 269 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Nasıl dermeyan edileceği” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Hakkın kullanılması” şeklinde ifade edilmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 269 uncu maddesinin birinci fıkrasından farklı olarak, kiraya verenin, hapis hakkını sulh hakimi yanında, icra müdürünün kararıyla da kullanabileceği kabul edilmiştir. Böylece, kiraya verene, sulh hakiminden veya icra müdüründen alacağı kararı uygulatarak, hapis hakkını kullanması konusunda seçim hakkı tanınmıştır.

Maddenin son fıkrasında kullanılan “polis kuvveti” şeklindeki ibare yerine, Tasarıda “kolluk gücü” denilmek suretiyle fıkra, İcra ve İflas Kanununun 271 inci maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesiyle uyumlu hale getirilmiştir.

Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.338 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2021/1192 K. 2023/1148 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Muz serası kirasında kira bedelinin tespiti istenmiş; daire, kiralananın ürün kirası olduğunu, ürün kirasına özel hüküm bulunmayan hâllerde TBK m.299-338 arasındaki kira genel hükümlerinin uygulanacağını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Noterde düzenlenen sözleşmeyle kiralanan muz serasının yıllık kira bedelinin, geçen yıllar ve ekonomik koşullar nedeniyle çok düşük kaldığı ileri sürülerek yeniden belirlenmesi istemi. İlk derece mahkemesi, kiralananın ürün kirasına tabi olduğu ve konut ile çatılı işyeri kiralarına özgü kira tespiti hükümlerinden yararlanamayacağı gerekçesiyle davayı reddetti. Kiraya veren, ürün kirasında özel hüküm bulunmayan hallerde genel hükümlerin uygulanacağını ileri sürerek istinaf etti. Daire, muz serasının ürün kirası oluşturduğunu ve genel hükümlere yapılan atfın konut ile çatılı işyeri kirasına özgü kira bedeli belirleme hükmünü ürün kirasına taşımayacağını belirterek istinafı esastan reddetti.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!