TBK Madde 313 - Kira bedelini ödeme borcu: Genel olarak

Davacı, ihaleyle kiraya verdiği kampüs kafeterya alanları için 06.04.2006 tarihli sözleşme uyarınca ödenmeyen kira ve elektrik bedelleri nedeniyle, tahliyeye kadar kullanılan döneme ait alacak için başlattığı icra takibine davalının itirazının iptalini istemiştir. Mahkeme, bilirkişi raporunu esas alarak asıl kira borcu ve faizleri üzerinden takibin kısmen devamına hükmetmiş, Daire kararı onamıştır. Davacı vekilinin taraf teşkili ve bilirkişi raporuna yönelik karar düzeltme istemi ise, uyulan bozma ilamı gerekleri yerine getirilip usuli müktesep haklar gözetilerek alacağın belirlendiği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Kiraya veren davacı, 04.02.2014 tarihli sözleşmeyle akaryakıt/otogaz istasyonu olarak kiraladığı taşınmazın 2018 yılı kira bedeli için gönderdiği 665.059,80 TL'lik fatura ödenmeyince başlattığı icra takibine kiracı davalının itiraz etmesi üzerine itirazın iptalini istemiştir. Davalı, taşınmazı dava dışı Kayıkçı Petrol'ün işgalci olarak kullandığını, bu nedenle faaliyet gösteremediğini ve muaccel bir borcun bulunmadığını savunmuştur. İlk derece mahkemesi kira sözleşmesinin geçerli olduğu, davalının önceki yılların (2015-2016-2017) kirasını ödediği ve 2018 kirasından sorumlu olduğu gerekçesiyle davayı kısmen kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay, kira sözleşmesinin sona erdiğinin davalıca ispatlanamadığı, kiracılık sıfatı devam ederken takip konusu kira bedelinin ödendiğinin dahi ileri sürülmediği gerekçesiyle usul ve yasaya uygun kararı ONAMIŞTIR.

Davacı kiracı, Galleria AVM'deki işyeri ve depo için kira sözleşmeleri imzaladığını, hava cereyanı nedeniyle müşterilerin içeri girmekte zorlandığını ve AVM yönetiminin bildirimlere rağmen etkili önlem almadığını ileri sürerek asıl davada 10.000 TL alacak, birleşen davada menfi tespit talep etmiştir. İlk derece mahkemesi davaların reddine, Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Yargıtay, sözleşmede kiraya verene müşteri artırımı yükümlülüğü yüklenmediğini, kiralananda sonradan bir değişiklik oluşmadığını ve tahliyenin de ispatlanmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır.

Davacı, borçlu şirketle 27.09.2005 başlangıçlı, aylık 2.500 USD bedelli kira sözleşmesi yapmış; kira bedelleri ödenmeyince başlattığı icra takiplerine itiraz edilmesi üzerine asıl ve birleşen itirazın iptali davalarını açmıştır. Davalı, taşınmazın yüzölçümünün sözleşmede yazılandan küçük olduğunu ve kiraya verenin malik olmadığını savunmuştur. Mahkeme, önceki bozmaya uyarak asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar vermiş, Daire de bu kararı onamıştır. Davalı vekilinin karar düzeltme istemi ise, bozma ile kesinleşip karşı taraf yararına kazanılmış hak oluşturan yönlere ilişkin sebeplerin artık incelenemeyeceği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Davacı, davalıya yıllık 180.000 TL bedelle kiraladığı taşınmazın kira alacağı için icra takibi başlatmış, davalının itirazı üzerine itirazın iptalini istemiştir. Davalı, taşınmazı davacıdan 13.10.2011'de satın aldığını, malik olduğu için kira borcu doğmayacağını savunmuş; yerel mahkeme bu gerekçeyle davayı reddetmiştir. Yargıtay ise davalının taşınmazı satın aldıktan sonra 17.05.2013 tarihli kira sözleşmesini kiracı sıfatıyla imzaladığını, taşınmaz üzerindeki yapıların davacıya ait olduğuna dair ek protokol bulunduğunu ve bunun tapu şerhiyle de güçlendirildiğini belirterek, davalının TBK m.313 gereği kira bedelini ödemekle yükümlü olduğunu vurgulamış ve red kararını bozmuştur.