Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 253 Taksitle satış: Tanımı, şekli ve içeriği
TBK 253, taksitle satışı satıcının satılan taşınırı alıcıya satış bedelinin ödenmesinden önce teslim etmeyi, alıcının da satış bedelini kısım kısım ödemeyi üstlendiği satış olarak tanımlar; sözleşme yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz. Malın satıcının ticari faaliyeti kapsamında satılması hâlinde sözleşmede tarafların adı ve yerleşim yeri, satışın konusu, peşin ve toplam satış bedeli, peşinat ile taksitlerin tutarı, vadesi ve ikiden az olmamak üzere taksit sayısı, alıcının yedi gün içinde irade açıklamasını geri alma hakkı ve öngörülmüşse mülkiyetin saklı tutulması kaydı gibi hususlar belirtilir.
Resmi Metin
Tanımı, şekli ve içeriği
Madde 253- (1) Taksitle satış, satıcının, satılan taşınırı alıcıya satış bedelinin ödenmesinden önce teslim etmeyi, alıcının da satış bedelini kısım kısım ödemeyi üstlendikleri satıştır.
(2) Taksitle satış sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.
(3) Malın satıcının ticari faaliyeti kapsamında satılması hâlinde, sözleşmede aşağıdaki hususlar belirtilir:
- 1. Tarafların adı ve yerleşim yeri.
- 2. Satışın konusu.
- 3. Satılanın peşin satış bedeli.
- 4. Taksitle ödeme sebebiyle belirtilecek ilave bedel.
- 5. Toplam satış bedeli.
- 6. Alıcının nakden veya aynen üstlendiği diğer bütün edimler.
- 7. Peşinat ve taksitlerin tutarı ile vadesi ve ikiden az olmamak üzere taksit sayısı.
- 8. Alıcının yedi gün içinde sözleşme yapılması konusundaki irade açıklamasını geri alma hakkı.
- 9. Öngörülmüşse, mülkiyetin saklı tutulmasına veya satış bedeli alacağının devrine ilişkin anlaşma kayıtları.
- 10. Temerrüt veya vadenin ertelenmesi durumunda, yasal faiz oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere ödenecek faiz.
- 11. Sözleşmenin kurulduğu yer ve tarih.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Taksitle satış, satıcının taşınırı bedel ödenmeden teslim ettiği, alıcının bedeli kısım kısım ödemeyi üstlendiği satıştır; konusu yalnızca taşınır maldır. Yazılı şekil geçerlilik şartıdır (TBK m.253/2); yazılılık yoksa sözleşme geçersiz olup ispat sorunu değil, kuruluş sorunudur. Satıcının ticari faaliyeti kapsamındaki satışta on bir zorunlu içerik (peşin ve toplam bedel, taksit sayısı-vadesi, geri alma hakkı, temerrüt faizi vb.) sözleşmede gösterilmelidir. Alıcının yedi gün içinde iradesini geri alması (cayma) hakkının usulü ve süresi TBK m.255’te; ayırt etme gücüne sahip küçük veya kısıtlıda yasal temsilcinin yazılı rızası ise TBK m.254’te düzenlenir. Sık yapılan hata, geri alma/caymayı (TBK m.255) temerrüt sonrası dönmeyle (TBK m.260) karıştırmaktır. Kritik uyarı: satış bir tüketici işlemiyse, 6502 sayılı TKHK’nın taksitle satışa ilişkin emredici hükümleri önceliklidir; cayma süresi ve koşulları TKHK’da farklı düzenlenmiş olabileceğinden TBK’nın taksitle satışa özgü hükümleri tüketiciye kategorik uygulanmaz; TKHK’nın susduğu noktada TBK tamamlayıcı olarak kalır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 253. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “C. Kısmi ödemeli satışlar / I. Taksitle satış / 1. Tanımı, şekli ve içeriği” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının üç fıkradan oluşan 252 nci maddesinde, taksitle satış tanımlanmakta, şekli ve içeriği düzenlenmektedir.
Tasarının “C. Kısmi ödemeli satışlar” hakkındaki düzenlemesinde, İsviçre Borçlar Kanununun, 23 Mart 2001 tarihli Tüketici Kredilerine İlişkin Federal Kanundan önceki düzenlemesi ile hukukumuzdaki 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanundaki düzenleme göz önünde tutulmuştur.
Maddenin birinci fıkrasında, taksitle satış tanımlanmaktadır.
Maddenin ikinci fıkrasında, satıcının ticari faaliyeti kapsamında yapıp yapmamasına bakılmaksızın, bütün taksitle satış sözleşmelerinin geçerliliği yazılı şekle bağlanmıştır.
Maddenin üçüncü fıkrasında, satıcının ticari faaliyeti kapsamında yaptığı taksitle satış sözleşmelerinde yer verilmesi zorunlu olan hususlar, onbir bent halinde sayılmaktadır.