Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 252 Beğenme koşuluyla satışta deneme: Alıcının yanında
TBK 252, beğenme koşuluyla satışta satılan denenmeksizin veya gözden geçirilmeksizin alıcıya verilmişse, alıcı sözleşme veya âdete göre gereken süre içinde ya da böyle bir süre yoksa satıcının ihtarı üzerine satılanı beğenmediğini hemen bildirmez veya onu geri vermezse beğenme koşulu gerçekleşmiş olur; alıcının herhangi bir çekince belirtmeksizin satış bedelinin tamamını veya bir kısmını ödemesiyle ya da satılanı deneme veya gözden geçirme amacını aşacak biçimde kullanmasıyla da beğenme koşulu gerçekleşmiş olur.
Resmi Metin
Alıcının yanında
Madde 252- (1) Satılan, denenmeksizin veya gözden geçirilmeksizin alıcıya verilmişse, sözleşme veya âdete göre gereken süre içinde veya böyle bir süre yoksa, satıcının ihtarı üzerine alıcı, satılanı beğenmediğini hemen bildirmez veya onu geri vermezse, beğenme koşulu gerçekleşmiş olur.
(2) Alıcının, herhangi bir çekince belirtmeksizin satış bedelinin tamamını veya bir kısmını ödemesiyle ya da satılanı deneme veya gözden geçirme amacını aşacak biçimde kullanmasıyla da beğenme koşulu gerçekleşmiş olur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, beğenme koşuluyla satışın (TBK m.249) deneme veya gözden geçirmenin alıcının yanında yapıldığı türünü düzenler; TBK m.251’deki satıcı yanında yapılan türden, tersine işleyen bir kabul karinesi öngörmesiyle ayrılır. Burada alıcının susması, malı sözleşme veya âdete göre gereken sürede ya da satıcının ihtarı üzerine hemen reddetmemesi, çekincesiz biçimde kısmen veya tamamen ödeme yapması yahut denemeyi aşan kullanımı, beğenmenin gerçekleştiği sonucunu doğurur. Pratikte satıcı; ihtarını, kullanma veya ödeme olgusunu, alıcı ise zamanında reddettiğini ispatlamalıdır. Sözleşme kural olarak şekle bağlı değildir. Sık hata, bu satışı örneğe göre satışla (TBK m.247) karıştırmaktır; oysa burada alıcı hiçbir sebep göstermeden reddedebilir. Maddede sabit yasal süre yoktur; süre sözleşme, âdet yahut ihtarla belirlenir. Deneme satışı tüketici işlemiyse TKHK (6502) hükümleri saklıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 252. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 221 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 251 inci maddesinde, beğenme koşuluyla satışta deneme veya gözden geçirmenin alıcının yanında yapılması durumunda, beğenme koşulunun gerçekleşmesi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 221 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Alıcı nezdinde muayene” şeklindeki ibare, Tasarıda “2. Alıcının yanında” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 221 inci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “satım tekemmül etmiş addolunur.” şeklindeki ibare ile ikinci fıkrasının sonunda kullanılan “satım tamam olmuş olur.” şeklindeki ibareler, Tasarıda “beğenme koşulu gerçekleşmiş olur.” şeklinde değiştirilmiştir. Beğenme koşuluyla satışta, taraflar arasında daha önce kurulan sözleşmenin, beğenme koşulunun gerçekleştiği anda hükümlerini doğurmaya başladığı göz önünde tutulursa, Tasarıda böyle bir düzeltmenin yapılması zorunlu görülmüştür.
Maddenin ikinci fıkrasında kullanılan “gözden geçirme amacını aşacak biçimde kullanmasıyla da” şeklindeki ibareyle, alıcının satılan üzerinde, gözden geçirme için gerekli olanın dışındaki bütün fiili ve hukuki tasarrufları kastedilmektedir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.