Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 251 Beğenme koşuluyla satışta deneme: Satıcının yanında
TBK 251, beğenme koşuluyla satışta deneme veya gözden geçirme satıcının yanında yapılmak gerekip de alıcı satılanı sözleşme veya âdete göre gerekli süre içinde kabul edip etmediğini açıklamazsa satıcının sözleşmeyle bağlılıktan kurtulacağını öngörür; böyle bir süre belirlenmemişse satıcı, uygun bir süre geçtikten sonra satılanı kabul edip etmediğini bildirmesi için alıcıya ihtarda bulunabilir ve bu ihtara hemen cevap verilmezse yine sözleşmeyle bağlılıktan kurtulur.
Resmi Metin
Satıcının yanında
Madde 251- (1) Deneme veya gözden geçirme satıcının yanında yapılmak gerekip de alıcı, satılanı sözleşme veya âdete göre gerekli süre içinde kabul edip etmediğini açıklamazsa, satıcı sözleşmeyle bağlılıktan kurtulur.
(2) Böyle bir süre belirlenmemişse, satıcı uygun bir süre geçtikten sonra, satılanı kabul edip etmediğini bildirmesi için alıcıya ihtarda bulunabilir; bu ihtara hemen cevap verilmezse satıcı, sözleşmeyle bağlılıktan kurtulur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Beğenme koşuluyla satışta (TBK m.249) deneme ya da gözden geçirme satıcının yanında yapılıyorsa, bu madde alıcının susmasına ret sonucu bağlar: alıcı, sözleşme veya âdete göre gerekli süre içinde kabul beyanında bulunmazsa satıcı bağlılıktan kurtulur. Bu yönüyle 251, satılanın alıcıya bırakıldığı hâli düzenleyen ve susmayı kabul sayan TBK m.252 ile taban tabana zıttır; hangi rejimin uygulanacağı denemenin nerede yapıldığına göre belirlenir. Süre kararlaştırılmamışsa satıcı doğrudan bağlılıktan kurtulamaz; uygun süre geçtikten sonra ihtar çekmeli, ancak ihtara hemen cevap gelmezse serbest kalır. Uygulamada satıcı, ihtarın alıcıya ulaştığını (ve süre kararlaştırılmışsa geçtiğini) ispatlar; kabulü ya da sözleşmenin kurulduğunu ileri süren alıcı ise kabul beyanını ispatla yükümlüdür (HMK m.190). Beğenme kararı verilene dek mülkiyet satıcıda kalır (TBK m.250). Bu satış, örneğe uygunluk aranan örnek üzerine satıştan (TBK m.247) farklıdır; alıcı burada hiçbir sebep göstermeden reddedebilir. Tüketici işlemi söz konusuysa TKHK 6502 emredici hükümleri öncelikle uygulanır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 251. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 220 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 250 nci maddesinde, beğenme koşuluyla satışta, deneme veya gözden geçirme satıcının yanında yapılmışsa, satıcının sözleşmeyle bağlı olması ile bağlı olmaktan kurtulması düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 220 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Satıcının nezdinde muayene” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Deneme veya gözden geçirme / 1. Satıcının yanında” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 220 nci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “satıcı serbest olur.” ve ikinci fıkrasında kullanılan “serbest olur.” şeklindeki ibareler, Tasarıda “satıcı, sözleşmeyle bağlılıktan kurtulur.” şeklinde ifade edilmiştir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.