Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 256 Taksitle satış: a. Peşinatı ödeme borcu ve sözleşmenin süresi
TBK 256, taksitle satışta alıcı, peşin satış bedelinin en az onda birini en geç teslim anında peşin olarak, geri kalan kısmını da sözleşmenin kurulmasını izleyen üç yıl içinde ödemekle yükümlüdür; Cumhurbaşkanı, satılanın türüne göre peşinat miktarı ile yasal ödeme sürelerini yarıya kadar indirebileceği gibi iki katına kadar da çıkarabilir. Kanunda belirlenen asgari peşinatı tamamen almaksızın satılanı alıcıya devreden satıcı, peşinatın ödenmeyen kısmı üzerindeki istem hakkını kaybeder; peşinattan vazgeçilmesi karşılığında satış bedelinde yapılacak artırma hükümsüzdür.
Resmi Metin
a. Peşinatı ödeme borcu ve sözleşmenin süresi
Madde 256- (1) Alıcı, peşin satış bedelinin en az onda birini en geç teslim anında peşin olarak, satış bedelinin geri kalan kısmını da sözleşmenin kurulmasını izleyen üç yıl içinde ödemekle yükümlüdür.
(2) Cumhurbaşkanı, satılanın türüne göre peşinat miktarı ile yasal ödeme sürelerini yarıya kadar indirebileceği gibi, iki katına kadar çıkartabilir.
(3) Kanunda belirlenen asgari peşinatı tamamen almaksızın, satılanı alıcıya devreden satıcı, peşinatın ödenmeyen kısmı üzerinde istem hakkını kaybeder.
(4) Peşinattan vazgeçilmesi karşılığında, satış bedelinde yapılacak artırma hükümsüzdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Değişiklik Bilgisi
Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; gösterilen değişikliğe ait önceki metin aşağıdadır.
- Değişiklik 2. fıkra KHK/700 m.190
Önceki metni göster
Değişiklikten önceki metin - yürürlükte değildir: Bakanlar Kurulu, satılanın türüne göre peşinat miktarı ile yasal ödeme sürelerini yarıya kadar indirebileceği gibi, iki katına kadar çıkartabilir. Kararname: 2/7/2018 · RG/Yürürlük: 9/7/2018 · Geçerlilik: 9/7/2018 700 sayılı KHK (RG 7/7/2018-30471 Mükerrer); yürürlük 9/7/2018 (Cumhurbaşkanı göreve başlama). Kaynaklar: Eski metin kaynağı: Resmî Gazete · Değişiklik kaynağı: Resmî Gazete
Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Bu madde, taksitle satışta alıcının peşinat ve ödeme süresine ilişkin emredici asgari koruma getirir: peşin satış bedelinin en az onda biri teslim anında, kalanı ise sözleşmenin kurulmasını izleyen üç yıl içinde ödenir. Pratikte peşinatı almaksızın malı devreden satıcı, ödenmeyen peşinat kısmı üzerindeki istem hakkını yitirir; bu bir hak kaybı olup savunmada ileri sürülmelidir. Sözleşme yazılı şekilde geçerlidir (TBK m.253); şekil eksikliği geçersizlik doğurur ve resen gözetilir. Alıcının yedi günlük geri alma (cayma) hakkı ayrı bir kurumdur (TBK m.255) ve satıcının temerrüt sonrası dönmesiyle (TBK m.260) karıştırılmamalıdır. En sık hata, bu koruyucu sınırların tüketici işlemlerine kategorik uygulanmasıdır: tüketici işlemiyse TKHK 6502 emredici hükümleri önceliklidir ve peşinat/süre koşulları orada farklı düzenlenebilir. Cumhurbaşkanının süre ve peşinatı değiştirme yetkisi güncel mevzuattan teyit edilmelidir.
Gerekçe
Bu gerekçe 6098 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.
Türk Borçlar Kanunu’nun 256. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “4. Tarafların hak ve borçları / a. Peşinatı ödeme borcu ve sözleşmenin süresi” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının dört fıkradan oluşan 255 inci maddesinde, taksitle satış sözleşmesinde peşinat ödeme borcu ve sözleşmenin süresi düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, taksitle satışta alıcının peşinat ödeme borcu ve sözleşmenin süresi; ikinci fıkrasında peşinat miktarı ile yasal ödeme sürelerini belirleme konusunda Bakanlar Kuruluna verilen yetki; üçüncü fıkrasında peşinatı almaksızın satılanı alıcıya devreden satıcının hukuki durumu ve son fıkrasında da taraflarca satıcının peşinat almaktan vazgeçmesi karşılığında, satış bedelinin artırılması konusundaki anlaşmanın hükümsüzlüğü düzenlenmektedir.