Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 255 Taksitle satış: Sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurması ve geri alma açıklaması
TBK 255, taksitle satış sözleşmesi alıcı bakımından, taraflarca imzalanmış sözleşmenin bir nüshasının eline geçmesinden yedi gün sonra hüküm ve sonuçlarını doğurur; alıcı bu süre içinde irade açıklamasını geri aldığını satıcıya yazılı olarak bildirebilir ve bu haktan önceden feragat edilemez. Geri alma bildiriminin sürenin son gününde postaya verilmiş olması yeterlidir. Satıcı geri alma süresi içinde malı alıcıya devretmişse alıcı, malı ancak olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilir; aksi takdirde sözleşme hüküm ve sonuçlarını doğurmuş olur. Alıcının geri alma hakkını kullanması hâlinde kendisinden cayma parası istenemez.
Resmi Metin
Sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurması ve geri alma açıklaması
Madde 255- (1) Taksitle satış sözleşmesi, alıcı bakımından, taraflarca imzalanmış sözleşmenin bir nüshasının eline geçmesinden yedi gün sonra hüküm ve sonuçlarını doğurur. Alıcı, bu süre içinde irade açıklamasını geri aldığını satıcıya yazılı olarak bildirebilir. Bu haktan önceden feragat edilemez. Geri alma bildiriminin sürenin son gününde postaya verilmiş olması, sonuç doğurması için yeterlidir.
(2) Satıcı geri alma süresi içinde malı alıcıya devretmişse alıcı, malı ancak olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilir; aksi takdirde sözleşme hüküm ve sonuçlarını doğurmuş olur.
(3) Alıcının geri alma hakkını kullanması hâlinde, kendisinden cayma parası istenemez.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, taksitle satışta alıcıya tanınan geri alma (cayma) hakkını düzenler: sözleşme alıcı bakımından, imzalı nüshanın eline geçmesinden yedi gün sonra hüküm ve sonuçlarını doğurur; alıcı bu süre içinde iradesini geri aldığını satıcıya yazılı bildirebilir. Bu hak emredicidir, önceden feragat edilemez ve alıcıdan cayma parası istenemez. Uygulamada bildirimi iadeli taahhütlü ya da noter yoluyla yapın; ispat yükü alıcıdadır ve bildirimin son gün postaya verilmiş olması yeterli sayıldığından posta tarihini saklayın. Bu geri alma, temerrüt sonrası dönmeden (TBK m.260) farklıdır; yazılı şekil TBK m.253, yasal temsilcinin yazılı rızası ise TBK m.254’te ayrıca aranır. Sık hata: malı olağan bir gözden geçirmeyi aşacak biçimde kullanmak cayma hakkını düşürür ve sözleşmeyi yürürlüğe sokar. Kritik uyarı: işlem bir tüketici işlemiyse cayma süresi ve koşulları bakımından TKHK (6502) emredici hükümleri önceliklidir; TBK’nın taksitle satışa özgü hükümleri tüketiciye kategorik uygulanmaz; TKHK’nın boşluk bıraktığı yerde TBK tamamlayıcı olarak devreye girer.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 255. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “3. Sözleşmenin yürürlüğe girmesi ve geri alma açıklaması” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının üç fıkradan oluşan 254 üncü maddesinde, taksitle satış sözleşmesinin yürürlüğe girmesi ve geri alma açıklaması düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, taksitle satış sözleşmesinin, satıcı bakımından, sözleşmenin kurulduğu anda hükümlerini doğurmaya başladığı halde alıcı bakımından taraflarca imzalanmış bir nüshasının eline geçmesinden başlayarak yedi gün sonra yürürlüğe gireceği belirtilmektedir. Fıkradaki düzenlemeden, Taksitle satış sözleşmesinin satıcı bakımından sözleşmenin kurulduğu anda hükümlerini doğurmaya başlayacağı anlaşılmalıdır. Fıkrada öngörülen yedi günlük yasal süre içinde alıcı, bir tazminat yükümlülüğü söz konusu olmaksızın, dilerse sözleşmenin kurulmasına ilişkin irade açıklamasını geri alabilecektir. Ancak, alıcı geri alma iradesini satıcıya yazılı olarak bildirmek zorundadır. Geri alma bildiriminin sürenin son gününde postaya verilmiş olması, sonuç doğurması için yeterli olacaktır. Alıcının korunması amacıyla, onun geri alma hakkından önceden feragat edemeyeceği kabul edilmiştir. Böyle bir feragat, Tasarının 27 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kesin hükümsüzlük yaptırımına bağlı olacaktır. Yine aynı fıkra uyarınca, Alıcı, bu süre içinde irade açıklamasını geri aldığını satıcıya yazılı olarak bildirebilir. Bu haktan önceden feragat edilemez.
Maddenin ikinci fıkrasında, satıcının malı geri alma süresi içinde alıcıya devretmiş olması durumunda alıcının, malı ancak olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabileceği; aksi takdirde sözleşmenin yürürlüğe gireceği öngörülmektedir.
Maddenin son fıkrasında, geri alma hakkını kullanan alıcıdan cayma parası istenemeyeceği belirtilmektedir.