TBK Madde 222 - Alıcının bildiği ayıplar

TBK Madde 222 Alıcının bildiği ayıplar

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 02.08.2026

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 222, satıcı satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir; alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan ise ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur.

Resmi Metin

Alıcının bildiği ayıplar

Madde 222- (1) Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir.

(2) Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde satıcının ayıp sorumluluğunu iki halde kaldırır: alıcının sözleşme anında bildiği ayıplar ile yeterli muayeneyle görebileceği (açık) ayıplar. Pratikte kilit nokta ispat yüküdür: alıcının ayıbı bildiğini yahut basit gözden geçirmeyle görebileceğini, sorumluluktan kurtulmak isteyen satıcı ispatlar; “görebileceği ayıp” ölçüsü alıcının uzmanlık düzeyine göre somut değerlendirilir, kategorik alınmaz. Açık ayıp bilinerek devralınmışsa alıcı sonradan TBK m.227 seçimlik haklarını (dönme, bedel indirimi, onarım, ayıpsız benzeriyle değişim) kullanamaz. Buna karşılık gizli ayıp bu maddenin dışındadır; onun muayene ve süresinde ihbar külfeti TBK m.223’te düzenlenir, ayıba karşı tekeffül davası ise TBK m.231 uyarınca kural olarak devirden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Görülebilir ayıpta dahi satıcı “böyle ayıp yoktur” diye ayrıca üstlenmişse sorumluluğu sürer. Tüketici işleminde TKHK (6502) öncelikli uygulanır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 222. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 197 nci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 221 inci maddesinde, alıcının bildiği ayıplardan (açık ayıplardan) satıcının sorumlu olmadığı ve yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da (adi ayıplardan), ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse, sorumlu olacağı öngörülmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 197 nci maddesi tek fıkradan oluştuğu halde, bu maddede iki ayrı konunun düzenlendiği göz önünde tutularak, Kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 200 üncü maddesinde olduğu gibi Tasarının 221 inci maddesi iki fıkraya bölünerek düzenlenmiştir.

Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.222 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2018/114 K. 2018/143 05.02.2018 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Satıştan önceki bakım ve onarımları alıcının eşine ait serviste yaptırılan ve geçmişi bilinerek satın alınan araçta, alıcının açık ve gizli tüm ayıpları bildiğinin kabul edildiği; bu nedenle davanın reddedilmesinin usul ve yasaya uygun görüldüğü belirtilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, davalıdan satın aldığı aracın gizli ayıplı (boyalı, darbeli, turbo/partikül filtresi arızalı) olduğunu ileri sürerek ayıba dayalı tazminat istemiş; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Dosya kapsamına göre davacının eşine ait yetkili serviste çalıştığı, aracın geçmiş bakımlarının bu serviste yapıldığı ve davacının ayıpları bilebilecek durumda olduğu anlaşılmıştır. Adana BAM, TMK m.2 uyarınca tüm ayıpları bilen davacının aracın gizli ayıplı olduğunu ileri sürmesinin iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu kabul ederek red kararını usul ve yasaya uygun bulmuş ve davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.