TBK Madde 190 Alacağın devri: Senet ve belgelerin teslimi ve bilgi verilmesi

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 190, alacağın devrinde devreden, devralana alacak senedi ile elinde bulunan ispatla ilgili diğer belgeleri teslim etmek ve alacağını ileri sürebilmesi için gerekli bilgileri vermekle yükümlüdür.

Resmi Metin

Senet ve belgelerin teslimi ve bilgi verilmesi

Madde 190- Devreden, devralana alacak senedi ile elinde bulunan ispatla ilgili diğer belgeleri teslim etmek ve alacağını ileri sürebilmesi için gerekli bilgileri vermekle yükümlüdür.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Alacağın devrinde asıl işlem alacağın el değiştirmesi olsa da, devralanın bu alacağı borçluya karşı fiilen ileri sürebilmesi büyük ölçüde belgelere bağlıdır; bu nedenle devredene, elindeki alacak senedini ve ispatla ilgili diğer belgeleri devralana teslim etme, ayrıca alacağın dayanağına ilişkin gerekli bilgileri verme yükümlülüğü getirilmiştir. Bu, devrin sonucunu güvence altına alan bir yan yükümlülüktür; devrin geçerliliği yazılı şekle (TBK m.184) bağlıyken, belge teslimi devralanın ispatını kolaylaştırır. Uygulamada sık rastlanan hata, temlik sözleşmesini imzalayıp dekont, sözleşme, fatura gibi kanıtları devretmeden bırakmaktır; borçlu itiraz ettiğinde devralan ispat sıkıntısına düşer. Devir bedeli ödenmişse, teslim edilmeyen belgeler için devredene karşı ifa ve tazminat istenebilir. Bunu borç üstlenmeyle karıştırmamak gerekir: burada borçlu aynı kalır, yalnızca alacaklı değişir. Sözleşmeye teslim edilen belgeleri liste hâlinde bir tutanağa bağlamak sonraki uyuşmazlıkları büyük ölçüde önler.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 190. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 168 inci maddesinin ikinci fıkrasını karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 189 uncu maddesinde, alacağın devri durumunda, senetlerin ve ispatla ilgili diğer belgelerin devralana teslimi ve bilgi verilmesi düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 168 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. Fer’i hakların ve senetlerin ve esbabı sübutiyenin devri” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Senet ve belgelerin teslimi ve bilgi verilmesi” şekline dönüştürülmüştür.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.190 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2020/31 K. 2021/1439 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Temlik alınan kredi alacağına dayalı takip nedeniyle açılan menfi tespit davasında ilk derece mahkemesi, TBK m.190 gereği devredenin ispata ilişkin belgeleri devralana teslim yükümlülüğüne dayanmış; daire ise belgelerin temlik eden bankadan istenmesi gerektiği gerekçesiyle kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Kredi sözleşmesine dayanılarak hakkında icra takibi başlatılan davacı, takibe konu sözleşmede imzasının bulunmadığını ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini istemiştir. İlk derece mahkemesi, alacağı temlik alan davalıya defalarca kesin süre verilmesine rağmen davacının imzasını taşıyan bir belge sunulmadığı ve TBK'nın 190. maddesi uyarınca devredenin ispata yarayan belgeleri teslim etmekle yükümlü olduğu gerekçesiyle davayı kabul etmiştir. Daire, davalının süresinde verdiği cevap dilekçesinde alacağı temlik eden bankaya yazı yazılmasını talep ettiğini, temlik alan konumu gözetilerek kredi sözleşmesi ile kefalet belgelerinin ve temlik listesinin bankadan istenmesi gerektiğini belirterek kararı kaldırmış ve dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!