TBK Madde 141 - Takas: Üçüncü kişi yararına sözleşme hâlinde

TBK m.141, üçüncü kişi yararına sözleşmede borçlanan tarafın, üstlendiği edimi yalnızca üçüncü kişiye ifa etmesini güvence altına alır. Burada borçlanan kişi, sözleşmenin diğer tarafından (lehine borç altına girdiği kişiden) doğmuş kendi alacağını ileri sürerek bu borcu takas edemez. Amaç açıktır: takas serbest olsaydı, borçlu kendi alacağını mahsup ederek üçüncü kişiye ifayı engelleyebilir, böylece üçüncü kişinin doğrudan talep hakkı boşa çıkardı. Uygulamada borçlu çoğu kez bunu bir savunma olarak öne sürer ve hata burada yapılır.

Üçüncü kişi vekili olarak, karşı tarafın diğer sözleşen tarafa karşı alacağına dayanan takas defini doğrudan reddedin; bu alacak üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez. İspat bakımından edim borcunun ve üçüncü kişi lehine kurulmuş ilişkinin varlığını ortaya koymanız yeterlidir. Bu hükmü TBK m.139 vd. genel takas kurallarıyla karıştırmayın; TBK m.141 özel bir takas yasağıdır. Talep dilekçesinde edimin doğrudan üçüncü kişiye ifasını isteyin; karşı tarafın diğer sözleşen tarafa karşı alacağına dayanan takas savunmasını bu yasakla karşılayın. Yasak yalnız bu alacakla takası kapsar; borçlunun varsa üçüncü kişiye karşı doğmuş ayrı bir alacağı söz konusuysa o ayrıca değerlendirilir.