Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 119 Borçlunun temerrüdü: b. Beklenmedik hâlden sorumluluk
TBK 119, temerrüde düşen borçlu, beklenmedik hâl sebebiyle doğacak zarardan sorumludur; ancak temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ya da borcu zamanında ifa etseydi bile beklenmedik hâlin ifa konusu şeye zarar vereceğini ispat ederse bu sorumluluktan kurtulur.
Resmi Metin
b. Beklenmedik hâlden sorumluluk
Madde 119- (1) Temerrüde düşen borçlu, beklenmedik hâl sebebiyle doğacak zarardan sorumludur.
(2) Borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını veya borcunu zamanında ifa etmiş olsaydı bile beklenmedik hâlin ifa konusu şeye zarar vereceğini ispat ederek bu sorumluluktan kurtulabilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.119, borçlu temerrüde düştükten sonra ortaya çıkan beklenmedik hâl (kaza, mücbir sebep) zararını da borçlunun sırtına yükler. Burada en sık yapılan hata, temerrüde düşmüş borçlunun deprem, sel veya hırsızlık gibi bir olayla otomatik kurtulacağını sanmaktır. Oysa kural tam tersidir: temerrüt, normal şartlarda sorumluluk doğurmayan bu riski borçluya geçirir. Davacı vekiliysem, yalnız temerrüdün varlığını ve zararı ortaya koymam yeter; beklenmedik hâl savunmasının ispat yükü tümüyle karşı tarafa aittir.
Borçlu vekiliysem kurtuluş için iki yoldan birini ispatlamam gerekir: ya temerrüde düşmekte kusurum olmadığını, ya da borcu zamanında ifa etseydim bile beklenmedik hâlin ifa konusu şeye yine zarar vereceğini. İkincisi pratikte çok güçlüdür: örneğin teslim edilecek mal, alacaklının deposunda da yanacak idiyse, illiyet bağı kopar. Dilekçede bu savunmayı somut delil ve bilirkişiyle desteklemeden ileri sürmek sonuç vermez. Temerrüt faizini ve sürelerini ayrıca takip edin; bu madde sorumluluğun kapsamını genişletir, faizi ortadan kaldırmaz.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 119. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 102. maddesinin birinci fıkrasının beklenmedik halde sorumluluğa ilişkin kısmı ile ikinci fıkrasını karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 118. maddesinde, temerrüde düşen borçlunun beklenmedik halde sorumluluğu ve bu sorumluluktan nasıl kurtulabileceği düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 102. maddesinin kenar başlığında kullanılan “1. Kaza halinde mesuliyet” şeklindeki ibare, Tasarıda “b. Beklenmedik halden sorumluluk” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 102. maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “tediye olunacak şeye” şeklindeki ibare, Tasarının 118. maddesinde “ifa konusu şeye” şeklinde ifade edilmiştir.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.