TBK Madde 106 - Alacaklının temerrüdü: Koşulları

Davacı, 2016 model aracını tamir ve bakım için davalıya ait oto tamirhanesine teslim etmiş, iş bittiği hâlde aracı almaya gitmemiştir. Davalı araç için 10.754,00 TL masraf belirlemiş, aracın teslim alınması için WhatsApp mesajıyla çağrıda bulunmuş, ardından aracı dışarı çıkardığını yine mesajla bildirmiş; davacı yaklaşık altı ay boyunca aracı teslim almamıştır. Davacı, belirsiz alacak davasıyla 10.000,00 TL tazminat istemiş, davalı davaya cevap vermemiştir. İlk derece mahkemesi, davalının ihtarname göndermeden aracı dışarıya bırakmasının davacının zararına yol açtığı gerekçesiyle davayı kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, çağrıya rağmen aracı teslim almayan davacının TBK 106 uyarınca alacaklı temerrüdüne düştüğünü, davalının TBK 107 ve 108'deki tevdi ve satış haklarını kullanmadığını, ancak zararın doğmasında davacının ağır kusurlu olduğunu ve TBK 114/2 yollamasıyla TBK 52'nin gözetilmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Davacı ile davalı, kurumsal koku ticareti yapan bir şirkette ortak olmuş, 22.08.2017 tarihli devir sözleşmesiyle davalı payını davacıya devretmiştir. Sözleşmeye göre şirketin kuruluşundan beri yapılamayan hesap 15.09.2017 tarihine kadar yazılı olarak tamamlanacak, sonuca bağlı olarak davacının verdiği 31.12.2018 vadeli 100.000,00 TL bedelli bono iade edilecektir. Davalı bonoyu tahsile koyunca davacı, senedin teminat senedi olduğunu ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini istemiş; davalı davaya cevap vermemiştir. İlk derece mahkemesi mutabakat yapılmadığı ve davacının ispat yükünü karşılamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi ise teminat vasfının sürdüğünün davalıca ispatlanamadığını belirterek davayı kabul etmiştir. Daire, tarafların kesin hesap için bir araya gelemediğini, davacının TBK 106 uyarınca alacaklıyı temerrüde düşürdüğünü ispatlayamadığını, mutabakat gerçekleşmediğinden senedin teminat vasfının sürdüğünü belirterek kararı bozmuştur.

Alacaklı, elindeki ilamda dairenin salonundaki baca ile plastik boya eksikliklerinin tamamlanmasına, giderilmemesi hâlinde 8.217,59 TL bedelin ödenmesine hükmedilmişken, dairede kiracısının oturduğunu, kiracının tahliyesi hâlinde kira alacağından mahrum kalacağını ve edimin ifasının fiilen mümkün olmadığını belirterek ilamda hükmedilen bedelin tahsilini istemiş; talebi reddedilince 21.03.2014 tarihli icra memuru işleminin iptali için şikâyet yoluna başvurmuştur. İcra hukuk mahkemesi memur işlemini hakkaniyete uygun bulmayarak şikâyetin kabulüne karar vermiş, hükmü borçlu vekili temyiz etmiştir. Daire, ilamların hüküm bölümünün aynen infazının zorunlu olduğunu, 11.03.2014 tarihli tespit tutanağı ve dosya kapsamıyla eksikliklerin giderilmesinin alacaklıya ait mecurdaki kiracı tarafından engellendiğinin sabit olduğunu, TBK m.106 karşısında borçlunun temerrüdünün bulunmadığını belirterek şikâyetin reddi gerekirken kabulünü doğru bulmamış ve kararı bozmuştur.

Davacı, davalı işyerinde vinç operatörü olarak çalışırken iş sözleşmesini emeklilik nedeniyle sonlandırdığını belirterek kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının ödetilmesini istemiştir. Davalı, kıdem tazminatını ödediğini ancak davacının parayı iade ettiğini savunmuştur. Mahkeme, davacının iş sözleşmesini emekli olarak haklı nedenle feshettiği gerekçesiyle davayı kısmen kabul ederek kıdem tazminatının faiziyle birlikte tahsiline karar vermiştir. Daire, davalının 29.03.2013 tarihinde internet bankacılığıyla davacının hesabına kıdem tazminatı olarak 4.776,36 TL yatırdığını, davacının ise aynı tutarı davanın açıldığı gün olan 17.04.2013 tarihinde davalının hesabına iade ettiğini saptamış; ödeme yükümlülüğünü dava açılmadan önce yerine getiren davalının temerrüde düşmediğini, iade sebebiyle temerrüde düşenin davacı olduğunu belirtmiştir. Yeniden yargılama gerektirmediğinden hüküm, 4.420,40 TL kıdem tazminatının faizsiz ödenmesi biçiminde düzeltilerek onanmıştır.