Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 96 Eski hâle getirme: Süre
HMK 96, eski hâle getirme, işlemin yapılmasını engelleyen engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde istenmelidir; ilk derece ve istinafta en geç nihai karara kadar, karar tarafın yokluğunda verilmişse karardan sonra da talep edilebilir.
Resmi Metin
Süre
Madde 96- (1) Eski hâle getirme, işlemin süresinde yapılamamasına sebep olan engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde talep edilmelidir.
(2) İlk derece ve istinaf yargılamalarında, en geç nihai karar verilinceye kadar eski hâle getirme talebinde bulunmak mümkündür. Ancak, nihai karar bir tarafın yokluğunda verilmişse, tahkikat aşamasında kaçırılan süreler için kararın verilmesinden sonra da eski hâle getirme talebinde bulunulabilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, bir önceki maddede düzenlenen eski hâle getirme talebinin hangi süre içinde ve yargılamanın hangi aşamasına kadar ileri sürülebileceğini iki fıkra hâlinde belirler. Birinci fıkra, talebin işlemin süresinde yapılamamasına yol açan engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde yapılması gerektiğini öngörür. İkinci fıkra ise bu süreyi yargılama aşaması bakımından sınırlayarak, ilk derece ve istinaf yargılamalarında en geç nihai karar verilinceye kadar talepte bulunulabileceğini, ancak nihai karar bir tarafın yokluğunda verilmişse tahkikat aşamasında kaçırılan süreler için karardan sonra da talep imkânı tanır.
Sürenin başlangıcı işlemin kaçırıldığı an değil, engelin kalktığı andır; iki haftalık süre bu engelin kalkmasıyla işlemeye başlar. İkinci fıkra, kural olarak nihai kararla kapanan talep imkânını, yokluğunda hüküm kurulan taraf yönünden istisnaya bağlayarak genişletir. Madde, eski hâle getirme talebinin esasını değil yalnızca zamansal çerçevesini düzenler; talebin koşulları ve sonuçları diğer hükümlere tâbidir.
Gerekçe
Bu hükümle, eski hale getirme talebinin hangi süre içinde yapılacağı düzenlenmiştir. Buna göre, eski hale getirme talebi, işlemin süresinde yapılamamasına engel olan sebebin ortadan kalkmasından itibaren onbeş gün içinde ileri sürülmelidir. Bu süre, 1086 sayılı Kanunun 168. maddesinin birinci fıkrasında on gün olarak öngörülmüştü. Onbeş günlük süre, eski hale getirme talebinin ileri sürülmesi için Komisyon tarafından da yeterli görülmüştür.
İkinci fıkra ile, ilk derece yargılamasında ve istinaf aşamasında, eski hale getirme talebinin en geç mahkemece nihai karar verilmesine kadar ileri sürülmesi esası kabul edilerek, talep için nihai bir süre getirilmiştir. Esasen, bu durum, söz konusu mahkemelerde, ön sorun olarak ileri sürülmesi ve incelenmesi kabul edilen eski hale getirme talebinin niteliği gereği ortaya çıkmaktadır. Ancak nihai karar bir tarafın yokluğunda verilmişse, o tarafın hukuki dinlenilme hakkının muhafazası açısından, nihai kararın verilmesinden sonra da, yine onbeş günlük süreye riayet edilerek eski hale getirme talebinde bulunulabilecektir.
Yargıtay’da ileri sürülecek eski hale getirme talepleri açısından ise kural olarak Yargıtay’da temyiz süresinin kaçırılması halinde, eski hale getirme yoluna başvurulacağından, nihai karar verilinceye kadar şeklinde bir süre sınırlaması gerekli olmayacaktır. Yargıtay’ın ilk derece mahkemesi olarak yargılama yaptığı hallerde ise zaten ilk derece mahkemesi için belirtilen kurallar geçerli olacaktır.