Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 98 Eski hâle getirme: Talep ve inceleme mercii
HMK 98, eski hâle getirme, yapılamayan işlem hangi mahkemede incelenecekse o mahkemeden istenir; istinaf yoluna başvuru hakkı düşmüşse bölge adliye mahkemesinden, temyiz yoluna başvuru hakkı düşmüşse Yargıtaydan talep edilir.
Resmi Metin
Talep ve inceleme mercii
Madde 98- (1) Yapılamayan işlem için eski hâle getirme, bu işlem hakkında hangi mahkemede inceleme yapılacak idiyse, o mahkemeden talep edilir.
(2) Eski hâle getirme, istinaf yoluna başvuru hakkının düşmesi hâlinde, bölge adliye mahkemesinden; temyiz yoluna başvuru hakkının düşmesi hâlinde ise Yargıtaydan talep edilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, eski hâle getirme talebinin hangi mahkemeye yöneltileceğini, yani inceleme merciini düzenler. İlk fıkraya göre yapılamayan işlem için eski hâle getirme, o işlem hakkında inceleme hangi mahkemede yapılacak idiyse o mahkemeden talep edilir; böylece talep, kaçırılan işlemin asıl bağlı olduğu yargılama merciine bağlanır. İkinci fıkra ise kanun yoluna başvuru hakkının düşmesi hâline ilişkin özel bir kural getirir: istinaf yoluna başvuru hakkının düşmesi hâlinde eski hâle getirme bölge adliye mahkemesinden, temyiz yoluna başvuru hakkının düşmesi hâlinde ise Yargıtaydan talep edilir.
Düzenleme, eski hâle getirme kurumunun usul mekaniğinde yetkili mercii belirleme işlevi görür. Talebin doğru mahkemeye yöneltilmesi, hangi işlemin yapılamadığı ve bunun hangi merciin denetimine tabi olduğu ölçütüne göre saptanır. Yapılamayan işlem ilk derece yargılamasına ilişkinse o mahkemeden, kaçırılan husus bir kanun yoluna başvuru hakkının düşmesine yol açmışsa fıkrada belirtilen ilgili kanun yolu merciinden talep istenir. Bu ayrım sayesinde eski hâle getirme talebi, kaybedilen işlemin niteliğine ve aşamasına uygun mahkeme önünde incelenmiş olur.
Gerekçe
Eski hale getirme talebinin hangi mahkemeye yapılacağı ve nerede inceleneceği konusu bu madde ile düzenlenmiştir. 1086 sayılı Kanunun 169. maddesinde düzenlenen hüküm, gerekli görülen değişiklikler ve eklemelerle yeniden kaleme alınmıştır.
Birinci fıkraya göre, süresinde yapılamadığı için, hakkında eski hale getirme talebinde bulunulan işlem, süresinde yapılsa idi, hangi mahkemede incelenecek, o işlem hakkında hangi mahkeme karar verecek ise eski hale getirme talebi de o mahkemeye yapılacaktır.
İkinci fıkra ile istinaf ve temyiz kanun yollarının kaçırılması halinde, eski hale getirme talebinin nerede yapılacağı ayrıca düzenlenmiştir. Eski hale getirme talebi, istinaf süresi için bölge adliye mahkemesine, temyiz süresi için de Yargıtaya yapılması kabul edilmiştir.