Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 48 Hâkimin sorumluluğu: Dava dilekçesi ve davanın ihbarı
HMK 48, hâkime karşı açılan tazminat davasının dilekçesinde hangi sorumluluk sebebine dayanıldığının ve delillerin açıkça belirtileceğini; mahkemenin açılan davayı ilgili hâkime kendiliğinden ihbar edeceğini anlatır.
Resmi Metin
Dava dilekçesi ve davanın ihbarı
Madde 48- (1) Tazminat davası dilekçesinde hangi sorumluluk sebebine dayanıldığı ve delilleri açıkça belirtilir; varsa belgeler de eklenir.
(2) Mahkeme, açılan tazminat davasını, ilgili hâkime resen ihbar eder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, hâkimin hukuki sorumluluğu nedeniyle açılan tazminat davasının dilekçesinde bulunması gereken zorunlu unsurları ve davanın ilgili hâkime bildirilmesini iki fıkra halinde düzenler. Birinci fıkraya göre tazminat davası dilekçesinde, davanın hangi sorumluluk sebebine dayandığı ve buna ilişkin deliller açıkça belirtilir; sorumluluk sebebini ortaya koyan belgeler varsa bunlar da dilekçeye eklenir. İkinci fıkra ise davanın açılmasından sonra mahkemeye düşen bir yükümlülük öngörmekte ve mahkemenin, açılan tazminat davasını ilgili hâkime resen, yani kendiliğinden ihbar etmesini hükme bağlamaktadır.
Usul mekaniği bakımından dilekçedeki dayanak ve delil açıklama yükümlülüğü, davacının somutlaştırma yükünü pekiştiren ve davanın temelini baştan netleştiren bir gerekliliktir. Belgelerin dilekçeye eklenmesi de hükümde belge mevcutsa öngörülmüştür. İhbar yönünden işlem mahkeme tarafından, tarafın ayrıca talebine gerek olmaksızın resen yapılır; böylece hakkında tazminat davası açılan hâkimin durumdan haberdar olması sağlanır. Hükmün lafzı emredici biçimde belirtilir ve ihbar eder ifadelerini kullandığından, bu yükümlülükler mahkeme ve davacı için bağlayıcı niteliktedir.
Gerekçe
Bu maddede, Devlete karşı açılacak tazminat davasında, dava dilekçesinde özel olarak bulunması gereken hususlar belirtilmektedir. Dilekçede, tahdidi olarak belirtilen sorumluluk nedenlerinden hangisine dayanıldığı, bunu ispat etmek için başvurulacak deliller belirtilecek ve mevcut deliller dilekçeye eklenecektir. Davaya bakan mahkeme, bu hususlarda eksiklik görürse, bu eksikliğin giderilmesi için ilgiliye süre vermeden, dilekçenin reddine karar verir.
Maddenin üçüncü fıkrası ile, Devlet aleyhine açılan tazminat davasına bakan mahkemenin, bu davayı, sorumlu hakime re’sen ihbar etmesi esası getirilmiştir. Dava kendisine ihbar edilen hakim, davalı Devlet yanında davaya katılabilir. Böylece, sorumlu hakimin de davadan haberdar olması ve hukuki dinlenilme hakkı çerçevesinde davada etkili olabilmesi, delil getirebilmesi imkanı sağlanmak istenmiştir.