Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 221 Üçüncü kişinin belgeyi ibraz etmemesi
HMK 221, mahkeme üçüncü kişi veya kurumun elindeki belgenin ispat için zorunlu olduğuna karar verirse ibrazını emreder; ibraz edemeyen kişi sebebini delilleriyle açıklamak zorundadır, ancak tanıklıktan çekinme hakkı olanlar belge ibrazından da çekinebilir.
Resmi Metin
Üçüncü kişinin belgeyi ibraz etmemesi
Madde 221- (1) Mahkeme, üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin taraflarca ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğuna karar verirse, bu belgenin ibrazını emreder.
(2) Belgeyi ibraz etmesine karar verilen herkes, elindeki belgeyi ibraz etmek; belgeyi ibraz edememesi hâlinde ise bunun sebebini delilleri ile birlikte açıklamak zorundadır. Mahkeme yapılan açıklamayı yeterli görmezse, bu kimseyi tanık olarak dinleyebilir.
(3) Belgeyi ibraz zorunda olanlar, tanıklıktan çekinmeye ilişkin hükümlere göre, belgeyi ibrazdan veya bu konudaki tanıklıktan çekinebilirler. Belgeyi ibraz veya bu konuda tanıklık yapmak zorunda olanlar hakkında, tanıklara ilişkin hükümler uygulanır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, davanın tarafı olmayan üçüncü kişilerin ya da kurumların elinde bulunan belgelerin mahkemeye sunulmasını düzenler. Mahkeme, taraflarca ileri sürülen bir hususun ispatı için bu belgenin zorunlu olduğuna karar verirse, belgenin ibrazını emreder. Belgeyi ibraz etmesine karar verilen herkes, elindeki belgeyi sunmakla; sunamadığı durumda ise bunun sebebini delilleriyle birlikte açıklamakla yükümlüdür. Üçüncü fıkra, bu kişilere tanıklıktan çekinme hükümlerine göre belge ibrazından veya bu konudaki tanıklıktan çekinebilme imkânı tanır.
Usul bakımından emir, davanın tarafı olmayan kişilere yönelik olduğundan, bu kişiler hakkında tanıklara ilişkin hükümler uygulanır. Mahkeme, ibraz edememeye dair yapılan açıklamayı yeterli görmezse, ilgili kimseyi tanık olarak dinleyebilir. Bu mekanizma, ispat için gerekli belgenin yalnızca taraflarda değil, üçüncü kişilerde bulunması hâlinde de delile ulaşılmasını sağlar; ancak çekinme hakkının kapsamı, tanıklıktan çekinmeye ilişkin koşullarla sınırlı tutulmuştur.
Gerekçe
“Tarafın belgeyi ibraz etmemesi” başlıklı 224 üncü maddede tarafların belge ibrazından kaçınma hali düzenlenmiştir. Bu maddede de, bir önceki madde hükmüne paralel olarak, üçüncü kişilerin elindeki belgenin ibrazı söz konusu olduğunda, bundan kaçınmanın sonuçları düzenlenmiştir. Üçüncü kişilerin, ellerindeki belgeleri ibraz konusunda zorunluluklarının bulunduğu açık şekilde vurgulanmıştır. Üçüncü kişi istenen belgeyi ibrazdan kaçınırsa, bunun sebebini, delilleri ile açıklaması öngörülmüştür. Mahkeme bu açıklamayı yeterli görmediği takdirde, üçüncü kişiyi bu konuda tanık olarak dinleyebilecektir. Belgeyi ibraz zorunda olanlar, tanıklıktan çekinmeye ilişkin hükümlere göre belgeyi ibrazdan ve bu tanıklıktan çekinebilirler. Belgeyi ibraz ve bu konuda tanıklık yapmak zorunda olanlar hakkında, tanıklara ilişkin hükümler uygulanacaktır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 222, 223, 224 ve 225 inci maddeleri, teselsül nedeniyle 224, 225, 226 ve 227 nci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.