HMK Madde 223 - Yabancı dilde yazılmış belgeler

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 223. maddesi, yargılamada yabancı dilde yazılmış bir belgeye delil olarak dayanılması hâlinde bu belgenin mahkemeye hangi biçimde sunulacağını düzenler. Madde iki fıkradan oluşur. Birinci fıkra, yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan tarafa, belgenin tercümesini de mahkemeye sunma yükümlülüğü getirir; böylece belgenin yalnızca aslıyla değil, Türkçe tercümesiyle birlikte dosyaya kazandırılması öngörülür. İkinci fıkra ise mahkemeye, kendiliğinden veya diğer tarafın talebi üzerine, belgenin resmî tercümesini de isteme yetkisi tanır. Düzenleme, yargılama dilinin Türkçe olması ilkesiyle bağlantılı olup, yabancı dildeki belgenin içeriğinin hâkim ve taraflarca anlaşılabilir kılınmasını amaçlar.

Usul yönünden, belgeyi delil olarak ileri süren taraf bakımından tercüme sunma birinci fıkrada bir zorunluluk olarak ifade edilmiştir; tercümenin sunulması belgenin değerlendirilebilmesinin koşulu olarak konumlandırılmıştır. İkinci fıkradaki resmî tercüme isteme yetkisi ise sunulan tercümenin doğruluğu veya yeterliliği konusunda tereddüt doğması hâlinde devreye giren takdiri bir imkân niteliğindedir; bu yetki hem hâkimin resen başvurabileceği bir yol olarak hem de diğer tarafın talebine bağlı olarak işletilebilir. Maddede resmî tercümeyi düzenleyecek makam, süre ya da gidere ilişkin ayrıca bir belirleme yer almadığından, bu hususlar metnin kapsamı dışındadır. Belgenin ispat gücüne ilişkin genel hükümler ise saklı olup, tercüme yükümlülüğü bu hükümlerin uygulanmasından önce belgenin usulüne uygun biçimde dosyaya sunulmasını sağlamaya yöneliktir.