HMK Madde 220 - Tarafın belgeyi ibraz etmemesi

Bu madde, ispat için zorunlu olan bir belgenin karşı tarafın elinde bulunması hâlinde, o belgenin mahkemeye sunulmasını sağlayacak usulü ve sunulmamasının sonucunu düzenler. İlk fıkraya göre mahkeme; ibrazı istenen belgenin ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğuna ve talebin kanuna uygun bulunduğuna kanaat getirir, ayrıca karşı tarafın belgeyi elinde bulundurduğu ikrarla, talep üzerine sükut etmesiyle, resmî bir kayıtla ya da başka bir belgedeki ikrarla anlaşılırsa, belgenin sunulması için kesin bir süre verir. İkinci fıkra ise belgeyi elinde bulundurmayı inkâr eden tarafa; böyle bir belgenin elinde olmadığına, özenle aramasına rağmen bulamadığına ve nerede olduğunu bilmediğine ilişkin yemin teklif edileceğini öngörür.

Üçüncü fıkra, ibrazdan kaçınmanın yaptırımını göstererek mekanizmayı tamamlar. Belgeyi sunmasına karar verilen taraf, verilen sürede belgeyi sunmaz ve aynı sürede delilleriyle birlikte kabul edilebilir bir mazeret göstermez, yahut belgenin elinde olduğunu inkâr edip kendisine teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir. Böylece düzenleme, belgeyi tutan tarafı ya belgeyi sunmaya ya da yemin yoluyla beyanını desteklemeye yöneltir; aksi hâlde mahkemeye, belgenin içeriğine ilişkin karşı tarafın açıklamasını esas alma imkânı tanır.