Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 224 Yabancı resmî belgelerin yetkili makamlar tarafından onaylanması zorunluluğu
HMK 224, yabancı devlet makamlarınca düzenlenen resmî belgelerin Türkiye'de resmî belge sayılması, belgeyi veren devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluğunca onaylanmasına bağlıdır; Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklıdır.
Resmi Metin
Yabancı resmî belgelerin yetkili makamlar tarafından onaylanması zorunluluğu
Madde 224- (1) Yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin, Türkiye’de bu vasfı taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır.
(2) Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmî belgelerin tasdiki ile ilgili hükümleri saklıdır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de hangi koşulla resmî belge niteliği taşıyacağını düzenler ve iki fıkradan oluşur. Birinci fıkra, böyle bir belgenin Türkiye’de resmî belge sayılmasını, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamı tarafından onaylanmasına bağlamaktadır. İkinci fıkra ise Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin, yabancı resmî belgelerin tasdiki ile ilgili hükümlerini saklı tutarak genel onay kuralına bir istisna alanı bırakır.
Mekanik olarak, yurt dışında düzenlenmiş bir belgenin Türk mahkemesinde resmî belge gücüyle kullanılabilmesi, maddedeki onay zincirinin tamamlanmasına dayanır; onay, belgeyi veren devletin yetkili makamından ya da ilgili Türk konsolosluk makamından geçer. Buna karşılık ikinci fıkra uyarınca, Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerde tasdike ilişkin özel bir düzenleme öngörülmüşse, o sözleşme hükümleri saklı kalır ve genel onay usulünün önüne geçebilir. Madde, belgenin hangi sözleşme kapsamına girdiğini ayrıca belirtmediğinden, somut belgeye uygulanacak usul, ilgili sözleşmenin kapsamı ve maddedeki onay kuralı birlikte değerlendirilerek saptanır.
Gerekçe
Madde, konu ile ilgili 1086 sayılı Kanunun 296 ncı maddesi hükmünün günümüz Türkçesine uyarlanmış şeklidir.
Birinci fıkraya göre, yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmi belgelerin, Türkiye’de de resmi senet olarak kabulü için, belgenin verildiği devletin yetkili makamı ya da ilgili Türk konsolosluğu tarafından belgeye onay şerhi verilmesi gereklidir. Onay şerhinin nasıl verileceği ayrıca düzenlenmemiş, bu konu ilgili ülkenin iç mevzuatına ve uluslararası sözleşmelere bırakılmıştır. Onay şerhinin geçerli olup olmadığı bu düzenlemeler dikkate alınarak değerlendirilecektir.
Kural olarak özel hükümlere atıf yapılmasından kaçınılmasına rağmen, ikinci fıkrada milletlerarası sözleşmelere bilinçli bir şekilde atıf yapılmıştır. Zira, milletlerarası sözleşmelerde yer alan yabancı resmi belgelerin tasdikiyle ilgili hükümler iç hukukta da uygulama alanı bulmaktadır. Bu konudaki hükümler arasında çelişkiye yol açılmaması amacıyla özel olarak vurgu yapılmıştır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 227 nci maddesinin birinci fıkrasında açıklığın sağlanması amacıyla “bu belgeye onay şerhi konulmasına” ibaresi “onaylanmasına” şeklinde değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 230 uncu madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.