TMK Madde 50 Tüzel kişilerde fiil ehliyeti: Kullanılması

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

Tüzel kişinin iradesi organları aracılığıyla açıklanır; organların hukuki işlem ve fiilleri tüzel kişiyi doğrudan bağlar, organlar ise kusurlarından dolayı kişisel olarak da sorumlu tutulur.

Resmi Metin

Kullanılması

Madde 50- (1) Tüzel kişinin iradesi, organları aracılığıyla açıklanır.

(2) Organlar, hukukî işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokarlar.

(3) Organlar, kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumludurlar.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Tüzel kişinin iradesi organları aracılığıyla açıklanır; organların hukuki işlem ve fiilleri tüzel kişiyi doğrudan bağlar, organlar ise kusurlarından dolayı kişisel olarak da sorumlu tutulur. Birinci fıkraya göre tüzel kişinin iradesi organları aracılığıyla açıklanır. İkinci fıkra, organların hukuki işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına soktuğunu hükme bağlamıştır. Üçüncü fıkra ise organların kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumlu olduklarını düzenlemektedir.

Madde, organ teorisini üç boyutuyla somutlaştırmaktadır: organlar tüzel kişinin irade açıklama aracıdır, tüzel kişiyi borçlandırma yetkisine sahiptir ve kişisel sorumluluktan da kurtulamazlar. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, ikinci fıkraya “diğer bütün fiilleriyle” ifadesinin eklenerek organların yalnızca hukuki işlemleriyle değil, haksız fiilleri ve diğer fiilleriyle de tüzel kişiyi borç altına sokacağının açıkça belirtildiği ifade edilmiştir.

Gerekçe

Yürürlükteki metnin hem kenar başlığı hem de hüküm fıkraları dil açısından sadeleştirildiği gibi, metne hükmün anlam ve amacı açısından önemli olan bazı eklemeler de yapılmıştır.

Birinci fıkra, 1984 tarihli Öntasarının 49 uncu maddesinde de yapıldığı gibi, yürürlükteki metnin dil açısından sadeleştirilmiş ve günümüz diline çevrilmiş şeklidir.

İkinci fıkrada, yürürlükteki metnin hem dil açısından sadeleştirilmesi, hem de düzenlenmek istenen konunun daha açık ifade edilebilmesi amacıyla bazı açılardan tamamlanması söz konusudur. Bu fıkrada, organların hukuki işlemleri ve diğer bütün hukuki fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokabilecekleri belirtilmiştir.

Üçüncü fıkrada düzenlenmek istenen konu ise, “organ”ın sorumluluğu değil, organı oluşturan kişinin veya kişilerin sorumluluğu olduğu için, hüküm, bu açıdan tamamlanmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Diğer taraftan hükme, yürürlükteki metinden farklı olarak, bir de “..ayrıca..” sözcüğü eklenmiştir; çünkü organı oluşturan kişilerin kişisel sorumlulukları tüzel kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayan ve onun yanında yer alan bir sorumluluktur. Kaynak Kanunun 55 inci maddesinin üçüncü fıkrasında ve 1984 tarihli Öntasarının 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında da aynı hususlar vurgulanmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2015/1 K. 2015/798 Direnme Bozuldu
m.50/2

Özel hukuk tüzel kişileri TMK m.49 uyarınca fiil ehliyetine sahip olup iradelerini organları aracılığıyla açıklar; m.50/2 gereği organların hukuka aykırı fiilleri tüzel kişiyi bağlar, organlar kişisel olarak da sorumludur.

Detaylı özeti gör

Özel hukuk tüzel kişileri TMK m.49 uyarınca fiil ehliyetine sahip olup iradelerini organları aracılığıyla açıklar; m.50/2 gereği organların hukuka aykırı fiilleri tüzel kişiyi bağlar, organlar kişisel olarak da sorumludur. HGK, şirketi temsile yetkili organ üyesinin görevini ifa sırasında işlediği haksız fiilden şirketle birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, husumetin ona da yöneltilebileceğini benimsemiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2020/569 K. 2022/957 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.50/3 gereği organ niteliğindeki yöneticilerin tüzel kişi adına işledikleri haksız fiillerden zarar görene karşı tüzel kişiyle birlikte fail olarak sorumlu tutulacağını belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, elektrik aboneliğinden kaynaklanan ve tüzel kişi ile organlarının sorumluluğunu ilgilendiren bir alacak/tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı sonuçlandırmıştır. Adana BAM, tüzel kişinin fiil ehliyeti ve organlarının haksız fiil sorumluluğu yönünden eksik inceleme bulunduğunu saptayarak ilk derece kararını kaldırmış ve dosyayı yeniden inceleme için mahalline iade etmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!