TBK Madde 471 - Yüklenicinin borçları: Genel olarak

Davacı yüklenici, davalı kooperatifle 29.05.2001 tarihinde 78 adet işyeri üst yapı inşaatı için sözleşme imzaladığını, işleri tamamladığını, bedelin yüzde 70 ini Bakanlığın ödediğini ancak kooperatifin yüzde 30 luk kısmı ödemediğini ileri sürerek şimdilik 100.000,00 TL istemiş, talebini 29.04.2021 tarihinde 550.186,43 TL ye yükseltmiştir. Davalı, eksik ve ayıplı işler tamamlanmadığı için sözleşmeyi feshettiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi davacıyı fesihte haksız görüp alacağını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre hesaplayarak davayı kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinafı esastan reddetmiş, Daire bu kararı bozmuştur. Bozmaya uyulması üzerine 379.256,11 TL nin tahsiline karar verilmiştir. Daire, yapıların 06.02.2023 tarihli deprem sebebiyle ağır hasar görüp yıkıldığı itirazı araştırılmadan, eserin yapıldığı yılda geçerli deprem yönetmeliğine ve imar mevzuatına uygunluğu saptanmadan hüküm kurulmasını eksik inceleme sayarak kararı yeniden bozmuştur.

Davacı, 04.12.2018 tarihinde davalı şirkete ait işyerinde çatı onarımı sırasında çürümüş odun parçalarına basarak yüksekten düşüp sakat kaldığını ileri sürerek maddi tazminat ve bakıcı gideri istemiştir. Adli Tıp Kurumu raporunda meslekte kazanma gücünün tamamını yitirdiği ve başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu belirlenmiş, bilirkişilerce davalı işveren yüzde 65, kazalı davacı yüzde 35 kusurlu bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesi bu kusur dağılımına dayanarak 6.184.042 TL maluliyet ve 4.487.803 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 10.671.845 TL tazminata hükmetmiş, ara kararla hükmedilen 100.000 TL geçici ödemeyi tashih şerhiyle mahsup etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurularını esastan reddetmiş, tashih şerhiyle hükmün değiştirilemeyeceği gerekçesiyle kararı usulden kaldırmıştır. Daire, ilişkinin eser sözleşmesi olduğunu, kusurun işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına göre belirlenemeyeceğini, ceza dosyasındaki raporun değerlendirilmediğini belirterek kararı bozmuştur.

Davacı, davalı şirkete ait hastanede davalı hekim tarafından meme büyütme ameliyatı yapıldığını, işlem sırasında kalçasından yağ alınarak sorunlu bölgeye aktarıldığını, ameliyattan sonra sol bacağında his ve hareket kaybı oluştuğunu, siyatik sinir lezyonu tanısı konulduğunu belirterek şimdilik 2.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın 13.09.2017 tarihinden işleyecek faiziyle tahsilini istemiştir. Davalı hastane işletmecisi operasyonun başarıyla gerçekleştiğini, davalı hekim ise şikâyetin cerrahi işleme bağlı olmadığını savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, Adli Tıp Kurumu 7. İhtisas Kurulu raporuna dayanarak ameliyat tekniğinin tıbben uygun olduğunu, tablonun kas içi enjeksiyona bağlı nöropatiyle uyumlu ve her türlü dikkat ve özene rağmen gelişebilen komplikasyon niteliğinde bulunduğunu belirterek maddi ve manevi tazminat taleplerini reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinafı esastan reddetmiştir. Daire, taraflar arasındaki ilişkinin 6098 sayılı Kanun'un 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde estetik müdahale olduğunu, yüklenici konumundaki hekim ve hastanenin sonucu garanti ettiğini, taahhüt edilen sonucun sağlıklı biçimde gerçekleşmediğini vurgulamış; bu yönde değerlendirme içermeyen rapora dayanılmasını hatalı bularak kararı bozmuştur.

Davacılar arsa sahipleri, davalı yüklenici ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını ve aynı gün yalnızca yasal izin ve prosedürlerin yürütülmesi için vekaletname verdiklerini, yüklenicinin kat sorunu çıkıp 5 kat ruhsatı alamadığını bildirerek taşınmazı kendisine satmalarını istediğini, kabul edilmeyince bu vekaletnameyi kullanarak taşınmazı 16.11.2020 tarihinde kendi adına devrettiğini ileri sürerek sözleşmenin geriye etkili feshini, tapu iptali ve tescili istemiştir. Yüklenici, 22.07.2021 olan teslim süresinin dolmadığını savunmuş; ilk derece mahkemesi kalan sürede inşaatın bitirilebileceği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, sonraki keşifte inşaata halen başlanmadığını saptayarak istinaf başvurusunu esastan kabul edip davayı kabul etmiştir. Daire, yüklenicinin teslimde henüz temerrüde düşmemiş olsa da TBK m. 471'deki sadakat ve özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini belirterek kararı gerekçesi düzeltilerek onamıştır.

Davacı arsa sahipleri, davalı yüklenici ile 16.11.2015 ve 19.11.2015 tarihli noterde düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerini imzalamış; sözleşmeye göre yapı ruhsatının altı ay içinde yüklenici tarafından alınması kararlaştırılmıştır. Aradan iki yıl geçtiği hâlde ruhsat alınmadığı ve inşaatın ilerlemediği gerekçesiyle sözleşmelerin geriye etkili feshi istenmiştir. İlk derece mahkemesi, taşınmaz üzerindeki belediye kaynaklı ipoteklerin ruhsat alımına engel olduğunu, ipotekler kalktıktan yetmiş gün sonra ruhsatın alındığını, yapı denetim sözleşmesinin arsa sahiplerince feshi üzerine yapının mühürlendiğini, dolayısıyla yüklenicinin kusuru ve temerrüdü bulunmadığını belirterek davayı reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, yüklenicinin TBK 471 inci maddedeki özen borcu gereği ipoteklerin kaldırılması için arsa sahiplerine ihtarname göndermesi gerektiğini, tahammül süresinin aşıldığını belirterek kararı bozmuştur.