TBK Madde 469 - Evde hizmet sözleşmesi: Genel hükümlerin uygulanması

Davacı, 1998 yılından beri davalı kozmetik şirketinin doğrudan satış ağında takım öncüsü olarak çalıştığını, 15.01.2014 tarihinde gerekçe gösterilmeden iş akdinin feshedildiğini belirterek kıdem tazminatı istedi. Davalı şirket, davacının sistemdeki 18.000 takım öncüsünden biri olduğunu, bağımsız iş yaptığını ve iş mahkemesinin görevli olmadığını savundu. İş mahkemesi, taraflar arasındaki tali satıcılık sözleşmesinde bağımlılık ve zaman unsurunun bulunmadığı gerekçesiyle davayı görev yönünden usulden reddetti; Özel Daire, sözleşmenin TBK'nın 448. maddesindeki pazarlamacılık sözleşmesi unsurlarını taşıdığı ve iş mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle kararı bozdu, mahkeme direndi. Hukuk Genel Kurulu, davacının çalışma koşul ve süresini kendisinin belirlediğini, işverenin emir ve denetimi altında olmadığını, satış yapmadığı dönemde alt gruptan pay alabildiğini ve ticari riski taşıdığını saptayarak direnme kararını onadı.

Davacı, davalıya ait işyerinde Mayıs 2009 ile Nisan 2013 arasında pazarlama genel satış müdürü olarak çalıştığını, sigorta girişinin hiç yapılmadığını, parça başına ücret sistemiyle aylık net 4.000,00 TL aldığını, ücretinin tam ödenmemesi üzerine iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, fazla mesai, yıllık izin ve yol yemek alacaklarını istemiştir. Davalı işveren, aralarında hiç hizmet ilişkisi kurulmadığını, davacının aracı sıfatıyla ürün alıp sattığını savunmuştur. Yerel mahkeme, ilişkinin bir tür kâr ortaklığına dayandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Daire ise davacının davalının tekstil ürünlerini üçüncü kişilere pazarladığının sabit olduğunu, faturalara göre şehir dışı otel ve konaklama giderlerinin işverence karşılandığını, sürekli olarak işveren hesabına ve işletme dışında aracılık edildiğini, yani TBK 448'deki pazarlamacılık sözleşmesinin unsurlarının bulunduğunu belirterek görevsizlik kararını bozmuştur.