TBK Madde 473 Yüklenicinin borçları: İşe başlama ve yürütme

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 473, yüklenici işe zamanında başlamaz, sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirir ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemeksizin sözleşmeden dönebilir; ayrıca eserin yapımı sırasında yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı meydana getirileceği açıkça görülürse işsahibi, vereceği uygun süre içinde ayıbın veya aykırılığın giderilmesini, aksi takdirde hasar ve masrafları yükleniciye ait olmak üzere onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceğini ihtar edebilir.

Resmi Metin

İşe başlama ve yürütme

Madde 473- (1) Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir.

(2) Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, işsahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.473, teslim gününü beklemeden yapım sırasında devreye giren iki önleyici koruma tanır. Yüklenici işe hiç başlamamış, sözleşmeye aykırı geciktirmiş ya da işsahibine yüklenemeyen bir gecikme çıkmış ve bütün tahminlere göre işin zamanında bitmeyeceği açıkça anlaşılıyorsa, işsahibi vadeyi beklemeden sözleşmeden dönebilir. Eserin yüklenicinin kusuruyla ayıplı doğacağı açıkça görülüyorsa, işsahibi uygun süre verip ihtar eder; giderilmezse hasar ve masraf yükleniciye ait olmak üzere onarım ya da işe devam üçüncü kişiye yaptırılır. Pratikte bu imkanlar, teslim sonrası ayıp seçimlik haklarıyla (TBK m.475) ve onun zamanaşımıyla (TBK m.478: taşınmaz dışı eserde iki yıl, taşınmaz yapıda beş yıl, ağır kusurda yirmi yıl) karıştırılır; TBK m.473 bunlardan önceki aşamayı düzenler. Sık görülen bir yanılgı, yükleniciyi TBK m.393 bağımlı işçi gibi görmektir; eser sözleşmesinde yüklenici sonucu taahhüt eden bağımsız taraftır ve dönme için “açıkça” eşiği somut biçimde ortaya konmalıdır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 473. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 358 inci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 473 üncü maddesinde, yüklenicinin işe başlama ve işi yürütme borcu düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 358 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “3. Akit Dairesinde İşe Başlama ve İcra” şeklindeki ibare, Tasarıda “3. İşe başlama ve yürütme”; aynı maddenin birinci fıkrasının sonunda kullanılan “akdi feshedebilir.” şeklindeki ibare ise, “sözleşmeden dönebilir.” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı maddenin birinci fıkrasında kullanılan “…müteahhidin işi muayyen zamanda bitirmesine imkan vermeyecek derecede olursa” şeklindeki ibare de, Tasarıda “…yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa” şekline dönüştürülmüştür.

818 sayılı Borçlar Kanununun 358 inci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “…icabını icra etmediği halde” şeklindeki ibare, daha kolay anlaşılmasını sağlamak amacıyla, Tasarıda “…ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde” şeklinde değiştirilmiştir.

Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.473 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 6. Hukuk Dairesi E. 2023/554 K. 2026/1033

Eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmeden dönme ve tazminat davasında işsahibi, istinaf dilekçesinde davasının TBK m.473'teki teslim gününü beklemeksizin dönme hakkına dayandığını belirtmiş; daire tarafların istinaftan feragati nedeniyle başvuruları esasa girmeden reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, depoda raf sistemi yapımına ilişkin eser sözleşmesinde ayıplı imalat bulunduğu iddiasıyla sözleşmeden dönme ve tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davanın kısmen kabulü ile 16.400,00 USD masraf bedeli ve 3.379,99 TL kâr kaybının davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar vermiştir. Karara karşı davacı ve davalı vekilleri ayrı ayrı istinafa başvurmuş; ancak dosya daireye geldikten sonra, vekaletnamelerinde kanun yolundan feragat yetkisi bulunan her iki vekil de istinaftan feragat ettiklerini bildiren dilekçe sunmuştur. Daire, HMK'nın 349/2. maddesi uyarınca feragat nedeniyle her iki tarafın istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine, temyiz yolu açık olmak üzere karar vermiştir.

Adana BAM · İstinaf · 6. Hukuk Dairesi E. 2025/729 K. 2025/940 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında davacı taraf, dava dilekçesinde alt yüklenicinin gecikmesi ve ayıplı ifası nedeniyle TBK m.473 uyarınca sözleşmeden döndüğünü belirtmiş; daire yalnız ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddini denetleyerek istinafı esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, alt yüklenicilik ön sözleşmesinden dönülmesi nedeniyle fazla ödenen tutarların sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi ve ödenmeyen fatura alacaklarının tahsili istemli belirsiz alacak davasında, davacının ihtiyati haciz ve ihtiyati haciz mahiyetindeki ihtiyati tedbir taleplerinin tensip ara kararıyla reddedilmesine ilişkindir. Bölge adliye mahkemesi, alacağın varlığının ve miktarının yargılamayı gerektirdiğini, bu nedenle muaccel sayılamayacağını, İİK 257/2'de sayılan hallere ilişkin haklı ve makul bir delil sunulmadığını, İİK 258 anlamında yaklaşık ispat koşulunun bu aşamada oluşmadığını, ayrıca para alacağına ilişkin davada HMK 389/1 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine yasal olanak bulunmadığını belirterek ilk derece kararını usul ve yasaya uygun görmüş ve istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1851 K. 2020/526 Görevsizlik

Kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ifasından doğan menfi zarar ve tapu iptali uyuşmazlığında daire, gerekçesinde yüklenicinin gecikmesi hâlinde işsahibinin dönme hakkını düzenleyen TBK m.473/1'i anmış; ancak esasa girmeden iş bölümü gereği görevsizliğine karar vermiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, arsa sahipleri ile yüklenici arasındaki düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ifa edilmemesinden doğan menfi zararın tazmini ile tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, yüklenici yönünden davayı kabul ederek 57.378,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar vermiştir. Daire ise dosya üzerinde yaptığı ön incelemede, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 21/06/2019 tarihli ve 678 sayılı iş bölümü kararı uyarınca kat karşılığı inşaat sözleşmelerinden kaynaklanan davalarda istinaf incelemesinin 6. Hukuk Dairesi'ne ait olduğunu belirterek görevsizliğine ve dosyanın o daireye gönderilmesine karar vermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!