TBK Madde 473 - Yüklenicinin borçları: İşe başlama ve yürütme

Davacı, maliki olduğu bağımsız bölümün davalı tarafından işgal edildiğini ileri sürerek 01.09.2021 tarihinde el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemiştir. Davalı, dairede kendisinin oturmadığını, taşınmazın davacı ile dava dışı yüklenici arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye kalan bölümlerden olduğunu ve alacağın temliki hükümlerine dayalı olarak adi yazılı belgeyle satın alındığını savunmuştur. İlk derece mahkemesi, sözleşmenin feshedilmediğini ve davalının kötüniyetli zilyet olmadığını belirterek davayı reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi, doğalgaz ve elektrik abonelik sözleşmelerinden davalının taşınmazı fiilen kullandığını saptayıp mülkiyet hakkına üstünlük tanımak suretiyle el atmanın önlenmesine, ecrimisil isteminin reddine karar vermiştir. Daire ise yüklenicinin ardılı konumundaki davalının şahsi hakkının sürdüğünü, sözleşme ayakta olduğundan yüklenicinin edimini yerine getirme imkânı bulunduğunu belirterek kararı bozmuştur.

Davacı yüklenici, 13.06.2018 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine aykırı davranan arsa sahibinin kendisine bırakılması gereken bağımsız bölümleri üçüncü kişilere sattığını ve binanın yüzde 80'inin bittiğini ileri sürerek şimdilik 25.000 TL ile davalı adına kayıtlı bağımsız bölümlerin tapu iptali ve tescilini istemiş; birleşen davada vekalet verdiği kişinin kendisinde kalması gereken meskeni 03.07.2020 tarihinde eşine muvazaalı devrettiğini öne sürmüştür. İlk derece mahkemesi, keşif sonrası bilirkişi raporuna göre tamamlanma oranının yüzde 58,70 olduğunu, kendi edimini ifa etmeyenin karşı edimi isteyemeyeceğini belirterek her iki davayı reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, sözleşmede teslim tarihi bulunmasa da yüklenicinin makul sürede inşaatı bitirip teslim etmesi gerektiğini, kademeli devir kararlaştırılmadığından tapu devrinin ancak teslimle istenebileceğini belirterek kararı onamıştır.

Davacı yüklenici ile davalı idare arasında 17.06.2015 tarihinde otoyol üzerindeki betonarme köprülerin ve diğer sanat yapılarının bakım ve onarımına ilişkin eser sözleşmesi düzenlenmiştir. Davacı, sözleşme süresinin dolmasına 8 ay 25 gün kala idarenin 21.01.2016 tarihinde aldığı fesih kararının haksız olduğunu ileri sürerek mahrum kalınan kâr, irat kaydedilen kesin teminat ve ihalelere katılmaktan yasaklama ihtimalinden doğan maddi ve manevi zararın tahsilini istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi idarenin istinaf başvurusunu kabul ederek kararı kaldırmış ve davayı reddetmiştir. Daire, hükme esas alınan 01.12.2016 tarihli asıl rapor ile üç ek raporda TBK 473 üncü maddenin birinci fıkrasındaki dönme koşullarının araştırılmadığını, fesih tarihi itibarıyla işin kalan kısmının değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararı davacı yararına bozmuştur.

Davacı arsa sahibi ile davalı yüklenici arasında 11.09.2017 tarihinde noterde kat karşılığı inşaat sözleşmesi, ardından 01.10.2017 tarihinde 4 bağımsız bölümün 600.000,00 TL bedelle satışına ilişkin adi yazılı sözleşme yapılmış, davacı arsayı devredip 250.000,00 TL ödemiştir. Yapı ruhsatı 29.09.2017 tarihli ve inşaat süresi 12 ay olmasına rağmen inşaat bitirilmeyince davacı sözleşmeden dönüldüğünün tespitini, tapu iptali ile tescili ve ödediği bedelin iadesini istemiştir. Yerel mahkeme davayı tümden reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi dönme ve tapu istemlerini reddedip yalnız 250.000,00 TL alacağı kabul etmiştir. Daire, adi yazılı sözleşmedeki noter sözleşmesinin geçersiz sayılacağı ifadesinin yalnızca paylaşım hükümlerine yönelik olduğunu, kat karşılığı sözleşmenin geçerli kaldığını ve dava tarihi itibarıyla inşaatın süresinde bitirilemeyeceği anlaşıldığından geriye etkili fesih ile tasfiye gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Davacı arsa sahibi, davalı yüklenici ile 18.10.2011 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalamış; sözleşmede kendisine altı daire verilmesi ve inşaat süresinin ruhsat alımından itibaren yirmi ay olması kararlaştırılmıştır. Kiracısını 30.000,00 TL ödeyerek tahliye ettirip arsayı teslim etmesine rağmen inşaata başlanmadığını ileri sürerek sözleşmenin iptalini, 18.000,00 TL mahrum kalınan kira bedeli ile ödediği tahliye bedelinin tahsilini istemiştir. Davalı, kiracının tahliye edilememesi ve belediyeden ilave kat beklenmesi nedeniyle işe başlanamadığını savunmuş, ruhsat masrafları için mahsup itirazında bulunmuştur. Mahkeme, bozmaya uyarak sözleşmenin geriye etkili feshine ve 18.000,00 TL kira alacağına hükmetmiştir. Daire, kiracının çıktığı 31.05.2012 tarihine makul ruhsat süresi ve yirmi aylık inşaat süresi eklenerek 18.12.2013 dava tarihinde yüklenici temerrüdünün doğup doğmadığının ve mahsup talebinin araştırılması gerektiğini belirterek kararı davalı yararına bozmuştur.