TBK Madde 474 Eserde ayıp: a. Ayıbın belirlenmesi
TBK 474, işsahibi eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır; taraflardan her biri, giderini karşılayarak eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir.
Resmi Metin
a. Ayıbın belirlenmesi
Madde 474- (1) İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır.
(2) Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm işsahibine bir külfet yükler: eseri teslim aldıktan sonra olağan akışa göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve varsa ayıpları uygun sürede yükleniciye bildirmek. Pratikte kritik olan, ihbarın zamanında yapılmasıdır; gecikme veya sessiz kalma, açık ayıplar bakımından eserin kabul edilmiş sayılmasına ve TBK m.475’teki seçimlik hakların (dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım) yitirilmesine yol açar. Kabul karinesi ve sonradan çıkan gizli ayıp rejimi için TBK m.477 birlikte okunmalıdır. Bilirkişi incelemesi ve raporu, ayıbı ve niteliğini kayıt altına alan güçlü bir ispat aracıdır; masrafı isteyen taraf karşılar. Zamanaşımında ayrım önemlidir: taşınmaz dışı eserde iki yıl, taşınmaz yapıda beş yıl, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yıl (TBK m.478). Sık yapılan hata, bağımsız sonuç taahhüdü içeren eser ilişkisini, bağımlı çalışmayı düzenleyen hizmet sözleşmesiyle (TBK m.393) karıştırmaktır; ayıp külfeti yalnız eser ilişkisinde işler.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 474. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 359 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 474 üncü maddesinde, ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunda ayıbın belirlenmesi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 359 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “4. İşin kusuruna mütedair teminat / a) Kusurun tespiti” şeklindeki ibareler, Tasarıda “4. Ayıp sebebiyle sorumluluk / a. Ayıbın belirlenmesi” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 359 uncu maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “İmal olunan şeyin tesliminden sonra iş sahibi, işlerin mutat cereyanına göre imkanını bulur bulmaz” şeklindeki ibare, Tasarıda “İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz” şeklinde; aynı fıkrada kullanılan “o şeyi muayeneye ve kusurları varsa bunları müteahhide bildirmeğe mecburdur.” şeklindeki ibare ise, “eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır.” şekline dönüştürülmüştür.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe