TBK Madde 474 - Eserde ayıp: a. Ayıbın belirlenmesi

Davacı, üyesi olduğu davalı kooperatiften 16.06.2003 tarihinde tapusunu ve fiili devrini aldığı villanın ayıplı ve eksik olduğunu, bu durumun 2006 yılında sulh hukuk mahkemesinde yaptırılan delil tespitiyle belirlendiğini ileri sürerek asıl davada 14.266,00 TL tazminat ile su kullanımına dayalı elektrik katılım payının iptalini, birleşen davada kâr mahrumiyeti, değer kaybı ve kira alacağını istemiş, talebini ıslahla 24.902,31 TL artırmıştır. İlk Derece Mahkemesinin kararı önce usul yönünden bozulmuş, bozmaya uyularak asıl dava husumet yokluğundan usulden reddedilmiş, birleşen dava kısmen kabul edilmiştir. Daire, hükme esas alınan raporda bedeli hesaplanan işlerin eksik iş mi ayıplı iş mi olduğunun, ayıp ise açık mı gizli mi bulunduğunun ve teslimden sonra süresinde ihbar yapılıp yapılmadığının değerlendirilmediğini saptayarak eksik inceleme nedeniyle kararı bozmuştur.

Davacı yüklenici, 19.11.2013 tarihli sözleşmeyle bir alışveriş merkezinin yılbaşı aydınlatma dekorasyonunun malzeme temini ve montajını üstlendiğini, işi eksiksiz teslim etmesine rağmen bakiye 35.609 Euro ödenmediğini belirterek başlattığı icra takibine vaki itirazın iptalini istemiştir. İş sahibi davalı, ürünlerin taahhüt edilenden düşük kaliteli ve ayıplı olduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesi iç mekandaki 34 adet süslemede yüzde 15 oranında basit bir eksiklik saptayarak takibin 98.947,14 TL üzerinden devamına karar vermiş, Özel Daire dış cephedeki dört adet üründeki arızanın giderim bedelinin alacaktan düşülmesi gerektiği gerekçesiyle bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, 12.12.2013 tarihli teslim fotoğraflarında bu dört ürünün yandığını, teslimden yaklaşık yirmi iki ay sonraki keşifte saptanan arızanın davalının 14 Şubat için yaptığı müdahaleden kaynaklanmış olabileceğini belirterek direnmeyi yerinde bulmuştur.

Davacı yüklenici, davalının müşterisi olan dava dışı şirketin iki yüz altmış beş aracındaki takip sistemlerini eski araçlardan sökerek yeni araçlara monte etme işini üstlenmiş, işi 25.12.2013 ile 30.12.2013 tarihleri arasında teslim etmiş ve 06.01.2014 tarihli 12.038,95 TL fatura düzenlemiştir. Bunun 6.000 TL'si ödenince bakiye 6.038,95 TL için başlattığı takibe itirazın iptalini istemiştir. Davalı, montaj hatası nedeniyle araçlarda arıza doğduğunu, ayıpları defalarca bildirdiğini savunmuştur. Mahkeme, teslimden kırk gün sonra yapılan ayıp ihbarını süresinde saymayarak davayı kabul etmiş; Özel Daire arızaların kaynağının uzman bilirkişi ile saptanmasını isteyerek bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, davalının 02.01.2014 tarihli e-posta ile ilk bildirimi yaptığını, ayıbın niteliğinin ve açık mı gizli mi olduğunun belirlenmediğini, üç kişilik bilirkişi kurulundan rapor alınması gerektiğini belirterek direnme kararını bozmuştur.

Davacı, davalı şirketin işyerine kurduğu kamera ve güvenlik sisteminin fatura bedelini alamadığını ileri sürerek icra takibi başlatmış, itiraz üzerine itirazın iptali davası açmıştır. Davalı, sistemin bir türlü çalıştırılamadığını, hizmetin ayıplı olduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesi, bilirkişi raporuna göre sistemin çalışmadığını ve servis formlarıyla zamanında ayıp ihbarında bulunulduğunu kabul ederek davayı reddetmiş; Özel Daire, ekipmanın 18.12.2012 tarihli servis formuyla eksiksiz teslim edildiğini, 04.01.2013 ve 28.02.2013 tarihli formlarla kontrol ve ilave entegrasyonun yapıldığını, 12.09.2013 tarihli icra takibine kadar hiçbir ayıp savunması bulunmadığını belirterek kararı bozmuştur. Mahkemenin direnmesi üzerine Hukuk Genel Kurulu, sistem ayıplı olsa bile usulüne uygun bir ayıp ihbarı bulunmadığından Özel Daire bozmasına uyulması gerektiğine karar vermiştir.

Davacı iş sahibi, davalı yüklenicinin başlattığı ve kesinleşen ilamsız icra takibi nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitini istedi. Taraflar arasında yazılı sözleşme yoktu; davacıya ait restoranın mimari tasarımı konusunda sözlü eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuş, 26.11.2012 tarihli faturayla belirlenen 162.604,00 TL proje bedeli ihtilaf konusu olmamıştı. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etti; Bölge Adliye Mahkemesi bu kararı kaldırarak davayı 187.729,32 TL'lik kısım yönünden kabul etti ve davacıyı İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca inkar tazminatıyla sorumlu tuttu. Daire, bedelde anlaşılamadığından TBK'nın 481. maddesi gereğince iş bedelinin mahalli piyasa rayiçleriyle hesaplanması gerektiğini, süresinde ayıp ihbarında bulunulduğu ileri sürülüp kanıtlanmadığından bedelden ayıp nedeniyle indirim yapılamayacağını belirterek hükmü taraflar yararına bozdu.