TBK Madde 365 Ürün kirasında kiracının borçları: Bakım borcu

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 365, ürün kirasında kiracı kiralananın bakımını gereği gibi sağlamakla yükümlüdür; yerel âdete uygun olarak küçük onarımları yapmak, bozulan veya kullanılmayla yok olan düşük değerli araç ve gereçlerin yerine yenilerini koymak zorundadır.

Resmi Metin

Bakım borcu

Madde 365- (1) Kiracı, kiralananın bakımını gereği gibi sağlamakla yükümlüdür.

(2) Kiracı, yerel âdete uygun olarak küçük onarımları yapmak, bozulan veya kullanılmayla yok olan düşük değerli araç ve gereçlerin yerine yenilerini koymak zorundadır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Ürün kirasında uyuşmazlığın asıl çıktığı yer, “olağan bakım” ile esaslı onarım arasındaki sınırdır. Tarımsal işletme ya da gelir getiren bir tesis sezon boyunca yıpranır; küçük onarımlar, yerel teamüle göre bakım işleri ve kullanımla tükenen düşük değerli alet-edevatın yenilenmesi kiracının üzerindedir. Yapısal/esaslı ihtiyaçların kiraya verene ait olduğu yönündeki ayrımı somutlaştırmak için, en sağlam koruma devir-teslim sırasında demirbaş tutanağı tutmak ve mevcut araç-gerecin durumunu, miktarını yazılı tespit etmektir. Bu tutanak yoksa, sonradan “neyin kiracı eliyle tükendiği” ve “neyin baştan eksik/bozuk geldiği” tartışması büyük ölçüde ispatsız kalır.

Pratik risk kiracı aleyhine işler: bakımı ihmal edip işletme verimini düşüren kiracı, kiraya verenin onarım masrafı ve tazminat talepleriyle karşılaşabilir. Sık hata, küçük onarımları “kiraya veren yapsın” diye bekletmek ve zararı büyütmektir. Öneri: bakım/yenileme kalemlerini sözleşmede kalem kalem listeleyin, dönemsel tutanak ve fotoğrafla durumu belgeleyin; bu, hem indirim hem tazminat davasında belirleyici olur.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 365. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 279 uncu maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 364 üncü maddesinde, kiracının bakım borcu düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 279 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. İyi bir halde muhafaza” ibaresi, Tasarıda “III. Bakım borcu” şeklinde değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 279 uncu maddesinin ikinci fıkrasından farklı olarak¸ tarımsal taşınmazlara ilişkin ürün kirasında yerel adete göre kiracıya ait bakım borcunun konularına örnek verilmesinden vazgeçilerek, sadece onun “küçük onarımları yapma borcu”ndan söz edilmiştir.

Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 284 üncü maddesi göz önünde tutulmuştur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.365 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E. 2021/17894 K. 2021/10405 Bozma

Kiracı, kiralananın bakımını gereği gibi sağlamak ve yerel âdete uygun küçük onarımları yapmakla yükümlüdür; kiralanan teslim edildikten sonra kiracının kullanım ve sorumluluk alanında kalan, kiraya verenin doğrudan müdahale edemeyeceği düşük değerli bir parçanın kullanımdan doğan eskimesi sonucu ortaya çıkan zarardan kiraya veren değil kiracı sorumlu olur.

Detaylı özeti gör

Davacı sigorta şirketi, işyeri sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapmış; sigortalı aynı zamanda davalı malikin kiracısı olup zarar, kiralanan işyerindeki spiral borudan kaynaklanan su baskınından doğmuştur. Davacı, ödediği bedeli kiraya veren malikten rücuen istemiş; 18.11.2015 tarihli bilirkişi heyet raporunda küçük bir parça olan spiral borunun bakımından kiracının sorumlu olduğu, malikin kusursuz, kiracının yüzde yüz kusurlu olduğu belirtilmiştir. Yerel mahkeme, borunun mukavemeti dışarıdan muayeneyle anlaşılamayan esnek borulardan olduğu ve kiracıya yenileme ödevi yüklenemeyeceği gerekçesiyle davayı kısmen kabul ederek 9.642,09 TL'nin 22.12.2014 dava tarihinden işleyecek faiziyle tahsiline karar vermiştir. Daire, TBK'nın 365. maddesi gereğince kiralananın kiracının sorumluluk alanında bulunduğunu, davalının doğrudan müdahale edemeyeceği bir alanda ve düşük değerli bir parçanın eskimesinden zarar doğduğunu belirterek hükmü bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!