TBK Madde 367 - Ürün kirasının sona ermesi: Sürenin geçmesi

Resmi Metin

Sürenin geçmesi

Madde 367- (1) Belirli süreli kira sözleşmesi, sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer.

(2) Ancak, tarafların örtülü olarak sözleşmeyi sürdürmeleri hâlinde, aksi kararlaştırılmadıkça, kira sözleşmesi birer yıl için yenilenmiş sayılır.

(3) Yenilenen kira sözleşmesi yasal bildirim süresine uyularak, her kira yılının sonu için feshedilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Belirli süreli ürün kirasında en sık yapılan hata, süre dolduktan sonra kiracıyı tarlada/işletmede tutmaya devam edip sonra “uzatma yoktu” diyebileceğini sanmaktır. Taraflar fiilen sürdürürse, aksini yazılı kararlaştırmadıkça sözleşme birer yıllık yenilenir; bu, konut kirasındaki belirsiz süreye dönüşme rejimi değildir. Kiraya veren yenilemeyi istemiyorsa, hasat döngüsünü ve devşirilen ürünü dikkate alarak yasal bildirim süresine uyup her kira yılı sonu için fesih iradesini zamanında ve ispatlanabilir biçimde ulaştırmalıdır; gecikme bir yıl daha bağlanma riski doğurur.

Pratikte gerçek uyuşmazlık genelde feshin değil, devir-teslim ile demirbaş ve verim durumunun ispatıdır. Yazılı bildirim, tebliğ tarihi ve giriş-çıkış tutanağı kiraya veren lehine; örtülü sürdürmeyi gösteren ödeme/işletme kanıtları ise kiracı lehine değerlendirilir. TBK m.367 yalnız süre sonunu düzenler; temerrüt önelleri ve belirsiz süreli fesih bunun dışındadır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 367. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 287 nci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının üç fıkradan oluşan 366 ncı maddesinde, sürenin geçmesi ile ürün kirası sözleşmesinin sona ermesi düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 287 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Sükut ile tecdit” ibaresi, madde içeriğine uygun hale getirilerek, Tasarıda “G. Sözleşmenin sona ermesi / I. Sona erme sebepleri / 1. Sürenin geçmesi” şekline dönüştürülmüştür.

Madde, 818 sayılı Borçlar Kanununun 287 nci maddesinden farklı olarak¸ üç fıkra halinde kaleme alınmıştır. Maddenin ikinci fıkrasında kullanılan “örtülü olarak” ibaresinin tanımı niteliğindeki 818 sayılı Borçlar Kanununun 287 nci maddesinin, “bu müddetin hitamında kiralayanın malumatile ve muhalefeti olmaksızın kiralananın kullanılmasına devam olunduğu yahut mukavelede fesih hakkında gösterilen ihbarı iki taraftan hiç biri yapmadığı takdirde” şeklindeki açıklamasına yer verilmemiştir.

Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 295 inci maddesi göz önünde tutulmuştur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.367 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2017/7886 K. 2019/5593 20.06.2019 Bozma

Belirli süreli kira sözleşmesi sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer; sözleşmenin feshi istemli davada mahkeme, fesih nedenlerinin bulunup bulunmadığını ve ihtarların usulüne uygunluğunu TBK m.367 çerçevesinde araştırmadan eksik incelemeyle karar veremez.

Detaylı özeti gör

Davacı kiracı, davalı vakfa ait zeytinlikler için 31/05/2004 tarihli 9 yıl 7 ay 1 gün süreli kira sözleşmesinde, 2012 yılında doğa ve piyasa koşullarından doğan öngörülemeyen nedenlerle kira bedellerinin fahiş hale geldiğini ileri sürerek sözleşmenin uyarlanmasını ve teminat iadesiyle 31/12/2012 itibariyle feshini istemiş; 11/12/2012 tarihli ihtarname ile de olağanüstü durum nedeniyle feshi bildirmiştir. Mahkeme uyarlama talebini reddedip ihalenin feshedildiğinin tespitine karar vermiştir. Yargıtay, davacının temyiz itirazlarını reddetmiş; ancak davalı yönünden, mahkemenin TBK m.367 ve 369'u yorumlayarak fesih nedenlerinin bulunup bulunmadığını ve ihtarların usulüne uygunluğunu, hatta fiili tahliyenin gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırmadan eksik incelemeyle hüküm kurmasını hatalı bularak kararı davalı yararına bozmuştur.

Kararı incele →

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.367 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi E. 2019/2436 K. 2020/1747 25.11.2020 Kısmen Kabul

Kiraya verenin sürenin bitiminde sözleşmeyi yenilemeyeceğine dair noter ihtarnamesi göndermesi karşısında belirli süreli ürün kirasının örtülü olarak uzamadığı; uzamanın ihtarname gönderilmemesi, kiracının kullanmayı sürdürmesi ve kira bedelinin alınmasına bağlı olduğu belirtilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Kambiyo senedine dayalı takipte borçluya ait narenciye bahçesindeki ürünlerin haczi üzerine üçüncü kişi, borçluyla arasındaki noter onaylı ürün kirası sözleşmesine dayanarak istihkak davası açmıştır. İlk derece mahkemesi ürünlerin üçüncü kişiye ait olduğunu tespit ederek haczi kaldırmıştır. Daire, kiraya verenin sürenin bitiminde sözleşmeyi yenilemeyeceğine ilişkin noter ihtarnamesi göndermesiyle belirli süreli ürün kirasının sona erdiğini, sona erme anında devşirilmemiş ürünler üzerinde kiracının hak ileri süremeyeceğini ve mülkiyet karinesinin kiraya veren borçlu lehine olduğunu belirlemiş; borçlu ile alacaklının istinaf başvurularını kabul ederek kararı kaldırmış, istihkak iddiasını reddetmiş, üçüncü kişinin kötü niyet tazminatına yönelik istinafını ise esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

TBK Madde 367 Ürün kirasının sona ermesi: Sürenin geçmesi

Resmi Metin

Avukat Yorumu

Gerekçe

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.367 uygulaması

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.367 uygulaması

Ücretsiz Hakkınız Doldu