T.C.
ADANA VALİLİĞİ
ADANA TİCARET İL MÜDÜRLÜĞÜ
ADANA TÜKETİCİ SORUNLARI İL HAKEM HEYETİNE
ŞİKAYET EDEN:
ADRESİ:
ŞİKAYET EDİLEN: … Genel Müdürlüğü
ADRESİ:
ŞİKAYET KONUSU: … akşamı Twitter platformunda … sitesinin logolarını kullanan orijinal web sayfası tarafından uğradığım dolandırıcılık hk.
ŞİKAYETİN DEĞERİ:
AÇIKLAMALAR:
HEYETİN GÖREV ve YETKİSİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 68.maddesinde ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 6.maddesinde parasal sınırlar belirtilmiş ve bu parasal sınırların her takvim yılı değiştirilebileceği belirtilmiş olup 01.01.2020 tarihinde yürürlüğe giren “6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 68 İnci Ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği”nin 6’ncı Maddelerinde Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ” 31.12.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Buna göre, 2020 yılı için Tüketici Hakem Heyetlerine yapılacak başvurularda değeri 6 bin 920 TL altında bulunan uyuşmazlıklarda İlçe Tüketici Hakem Heyetleri, büyükşehir statüsünde olan illerde 6 bin 920 TL ile 10 bin 390 TL arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetlerine başvurulacaktır.
Aynı kanunun 68.maddesinin 3.fıkrasında, “Başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir.” yazmaktadır. Şu halde Adana Tüketici Sorunları İl Hakem Heyeti görevli ve yetkilidir.
OLAY VE ESASA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
… Pazar akşamı … sularında sosyal medya platformu “Twitter” da gezinirken “@…” adında, “…” ve “…” markalarının logolarını kullanan ve “sponsorlu olan site … üzerinden araba ve mobil internet kazanma şansına erişebileceğimi” ileri süren bir çekiliş reklamına rastladım.
Söz konusu reklama tıklamam üzerine cep telefonumun internet tarayıcısına yönlendirildim. Açılan sekmede “…” markasının resmi internet sitesinin açıldığı görünmekteydi. Giriş yapıp çekilişe katılmak için T.C. Kimlik numaramı ve 6 haneli şifremi girdim. Sonraki sayfada, telefonuma SMS olarak gönderilen şifreyi ilgili yere girdiğimde sitede “şifre hatalı” yazdığını gördüm. Şifreyi doğru yazdığıma emindim ama yanlış girmiş olabileceğimi düşünüp çok üstünde durmadım.
Çok kısa bir süre sonra, …’nın müşteri hizmetleri numarasına çok benzer bir numara olan “…” numaralı telefondan arandım. Telefonu açtığımda …’nın Güvenlik Biriminden arandığımı, …’ya şüpheli bir giriş işlemi tespit edildiğini, bu işlemin şahsımın bilgisi dâhilinde olup olmadığı bana soruldu. Telefondaki kişi bu tür yabancı girişimleri önlemek adına birkaç işlem yapılması gerektiğini söyledi. Ben de son derece profesyonel görünen bu işlemler karşısında herhangi bir şüpheye kapılmadan, bahsedilen işlemleri gerçekleştirerek hesabımı daha güvenli hale getirmek istedim. Telefondaki kişi bana o an SMS aracılığıyla bir şifre gönderdiğini söyledi. Bu tür “SMS ile gelen şifre vasıtasıyla bir sonraki aşamaya geçme” işlemini diğer birkaç kurumda (Türk Telekom, Yahoo vb.) güvenli bir şekilde deneyimlediğim için, o anda telefonun diğer ucundaki kişinin internet bankacılığı hesabıma erişebilmek için benden şifre istediği aklıma gelmedi. Telefonuma SMS yoluyla gelen şifreyi telefonda kendini güvenlik birimi çalışanı olarak tanıtan kişiyle paylaştım. Şifremi paylaştıktan hemen sonra anılan kişi, hesabımdan … TL’lik bir çekim yapıldığını, bu işlemin siber saldırı olduğunu söyleyerek, bu saldırıyı iptal etmeye çalışacağını söyledi. Sonrasında da … TL’lik yeni bir çekim daha denendiğini söyledi.
İlgili kişinin bu bilgileri benimle paylaşmasından sonra şüphelenerek, hemen telefonu kapattım ve …’nın resmi telefonu olan “…” ü aramaya çalıştım fakat “…” numarasından sürekli olarak arandım ve resmi telefonu aramam yaklaşık 15-20 saniye engelledi. Sonrasında …’nın resmi telefonunu arayarak, “şüpheli bildirim” ihbarında bulundum ve … hesabımdan para çekilmek suretiyle dolandırıldığım bilgisini müşteri temsilcisine vakit kaybetmeksizin bildirdim. … müşteri hizmetlerindeki görevli hesabımı bloke etti ve 2 adet 500 TL’lik para çekim işlemini iptal etti. Bir yandan “…” numaralı telefondan yaptığım görüşmede saldırıları önlemeye çalıştığını iddia ederek beni hatta bekleten, diğer yandan da …’nın resmi numarasını aramamı engelleyerek internet mobil bankacılık hesabıma erişmek suretiyle şahsımı dolandıran kişilerin, günlük birikim hesabımda bulunan … TL’yi ilk önce havale edilebilir hale getirebilmek için vadesiz hesabıma (iban: …) geçirdiğini, sonrasında vadesiz hesabımdan “…” isimli, tanımadığım bir şahsa ait olduğunu öğrendiğim banka hesabına … ayrı … TL’lik ve … ayrı … TL’lik olmak üzere toplamda … TL’lik havale işleminin gerçekleştirildiğini öğrendim.
… müşteri hizmetlerine verdiğim bilgiler ışığında, hesabımın ivedilikle bloke edilerek para akışının durdurulması sonucu vadesiz hesabımda … TL kalmıştır. Yukarıda ayrıntıları verilen dolandırıcılık olayıyla ilgili olarak hesap hareketleri bankanın kayıtlarında mevcuttur. Bu hesap hareketleri incelendiğinde anlattıklarımın doğruluğu ortaya çıkacaktır.
Bankacılık sektöründe faaliyet gösteren ve bu bağlamda en yüksek düzeyde özen yükümlülüğüne sahip olması gereken …’nın, yukarıda ayrıntıları verilen düşük meblağlı … adet havale işlemini “şüpheli işlem” olarak filtreleyerek, söz konusu havale işlemlerini iptal edecek güvenlik sistemine ve çalışanlara sahip olması gerekmekteydi.
Gerek Türk Ticaret Kanunu, gerek Yargıtay kararları göz önüne alındığında bankaların sorumluluğunun özellikle internet bankacılığı kullanımında çok çok ağırlaştırılmış olduğu görülecektir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/2224 E. 2018/1753 K. sayılı 22.11.2018 tarihli kararında şu cümlelere yer vermiştir: “6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun (6762 sayılı TTK) 20/2. (6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (6102 sayılı TTK) 18/2) maddesi gereğince, tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır. Nitekim, bankaların, tacir olarak bütün işlemlerinde basiretli davranma yükümlülüğü herhangi bir tacirden farklıdır. Bu sebeple bankalardan beklenen basiret ölçüsü ve özen yükümlüğü şüphesiz daha ağırdır. Özellikle bankaların internet bankacılığı hizmeti vermeye başladıkları andan itibaren özen yükümlülüğünün daha da arttığının kabul edilmesi gerekmektedir.”
İnternet bankacılığı söz konusu olduğunda bankalar hafif ihmallerinden dahi sorumlu olacaktır. Örneğin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2018/1018 E. 2019/1528 K. sayılı, 05.12.2019 tarihli kararında,
“…internet bankacılığı ile yapılan işlemlerde şubeden yapılan işlemlerde olduğu gibi mevduatın banka kontrol ve sorumluluğunda olduğu, bankaların kullanmış olduğu sistemlerin standart şifre şeklinde doğrulamaların yanında hassas bir şekilde gelecek tüm tehditleri ve tehlikeleri ön görerek buna göre güvenlik tedbirlerini geliştirmesi gerektiği, bu konuda güven kurumu olan bankanın hafif ihmalden dahi sorumlu olduğu gerekçesiyle davacının davasının kabulüne karar verilmiştir. … GEREKÇE: Dava davalı banka nezdinde açılmış olan davacıya ait hesaptaki paranın davacının bilgi ve izni dışında internet yolu ile yapılan işlemler sonucu üçüncü kişilerce çekilmesi nedeni ile uğranılan maddi zararın tahsili istemine ilişkindir. Bankalar, kendilerine yatırılan paraları mudilere istendiğinde veya belli bir vadede ayni veya misli olarak iade etmekle yükümlüdür. (4491 sayılı Yasa ile değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 10/4 ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 61. maddesi). … İnternet bankacılığı sistemini kurup hizmete sunan banka, mudinin kastı, kötüniyeti ve suç sayılır eylemini kanıtlayamadığı sürece kendisine emanet edilen paradan (ve diğer yatırım araçlarından) güven kuruluşu vasfı nedeniyle sorumludur.“
Özellikle dolandırıcılık yöntemlerinin seyrine göre bankalar da güvenlik önlemlerini geliştirmeli ve çağı takip etmelidir, bununla ilgili Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2018/3563 E. 2019/5115 K. sayılı, 09.09.2019 tarihli ilamında şu cümlelere yer verilmiştir: “İnternet bankacılığını müşterilerine özendiren davalı bankaların kendisine emanet edilen mevduatı koruma özel yükümlülüğü gereğince; internet bankacılığı işlemlerinde işlem yapanın gerçek müşteri olup olmadığını belirleme yönünde, gelişen dolandırıcılık yöntemlerine karşı, bunları önleyici gerekli altyapının sağlayarak güvenlik önlemlerini almak zorundadır.”
Yukarıda izah ettiğim olayda QNB Finansbank internet bankacılığının kullanımı hususunda dolandırıcıların geliştirdikleri bilinen yöntemler karşısında, üst düzey önlemler şöyle dursun, en basit güvenlik önlemlerini dahi karşılayamamıştır. İhmali olduğu ortadadır.
DELİLLER: 1-Banka Kayıtları, dekontlar, ekrangörüntüleri 2- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/2224 E. 2018/1753 K. sayılı 22.11.2018 tarihli kararı. 3-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2018/1018 E. 2019/1528 K. sayılı, 05.12.2019 tarihli kararı. 4-Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 09.09.2019 tarih ve 2018/3563 esas 2019/5115 karar sayılı ilamı.
HUKUKİ DAYANAKLAR: 6502 S. Tüketicinin Korunması Hakkın Kanun, TBK, TTK ve sair mevzuat hükümleri.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda izahına çalıştığım ve sayın Heyet tarafından re’sen nazara alınacak hususlar ışığında,
– Söz konusu… TL’nin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz tutarı ile birlikte karşı yandan tahsilini,
– Yargılama masraflarının karşı yana yükletilmesini saygı ile talep etmekteyim.
BAŞVURUCU
EKLER:
