TMK Madde 992 Taşınmazlarda karine

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 992, tapuya kayıtlı taşınmazlarda hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimsenin yararlanmasını ve bununla birlikte taşınmaz üzerinde fiili hakimiyeti bulunan kimsenin gasp veya saldırı sebebiyle dava açabilmesini iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Taşınmazlarda karine

Madde 992- (1) Tapuya kayıtlı taşınmazlarda, hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimse yararlanır.

(2) Bununla birlikte taşınmaz üzerinde fiilî hâkimiyeti bulunan kimse, gasp veya saldırı sebebiyle dava açabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, tapuya kayıtlı taşınmazlarda hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimsenin yararlanmasını ve bununla birlikte taşınmaz üzerinde fiili hakimiyeti bulunan kimsenin gasp veya saldırı sebebiyle dava açabilmesini iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra tescilli taşınmazlarda hak karinesi ve zilyetlik dayanaklı davaların kullanım yetkisini tescil sahibine bağlar; tapudaki kayıt taşınmaz hak rejiminde önceliklidir. İkinci fıkra fiili hakimiyetin gasp ve saldırı dava türünde özel bir yetki sağlamasını öngörür; tapu sahibi olmayan ancak fiili hakimiyetini kuran kişi de bu özel hallerde dava yöneltebilir. Avukatlık pratiğinde tescilli taşınmazda zilyetlik temelli dava açacak vekili tescil sahibinin müvekkil olduğunu doğrulamalı ve fiili hakimiyetli müvekkil söz konusuysa yalnız gasp veya saldırı dava türünü tercih etmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 905 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 937 inci maddesi dikkate alınarak madde iki fıkra halinde düzenlenmiştir.

ALT KOMİSYON RAPORU

– Tasarının 992 nci maddesinin ikinci fıkrasının başında bulunan “Bununla birlikte” ibaresi “Ancak,” olarak değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/631 K. 2011/745 Onama
Mülkiyet Usul

Tapuya kayıtlı taşınmazda hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimse yararlandığından, mülkiyete dayalı el atmanın önlenmesi davasını kayıt maliki olmayan kişi taraf sıfatıyla açamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi ve yıkım davasını, kayıt maliki olmayan eşin, kayıt maliki olan diğer eşin tapudaki hissesine dayanarak açıp açamayacağı; aktif husumet ehliyeti (taraf sıfatı) sorunu. Değerlendirme: TMK m.992 uyarınca tapuya kayıtlı taşınmazda hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimse yararlanır; mülkiyetten kaynaklanan el atmanın önlenmesi davasını yalnız hak sahibi malik açabilir, avukat olmayan eş Av.K. m.35/1 karşısında vekalet ilişkisine de dayanamaz. Sonuç: Davacının taraf sıfatı (aktif husumet ehliyeti) bulunmadığından direnme kararının ONANMASINA.

Kararı incele →

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2016/11309 K. 2017/1678 Bozma
Mülkiyet Usul

Tapuya kayıtlı taşınmazda hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimse yararlandığından, taşınmazda ayni ya da şahsi hakkı olmayan kişinin tapu iptali-tescil davasında aktif dava ehliyeti (taraf sıfatı) bulunmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tapuya kayıtlı taşınmazda mülkiyet veya başka bir ayni ya da şahsi hakkı bulunmayan davacının, yolsuz tescile dayalı tapu iptali-tescil davası açmaya taraf sıfatının (aktif dava ehliyetinin) bulunup bulunmadığı. Değerlendirme: TMK m.992 uyarınca hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimse yararlanır; doğrudan mülkiyeti ilgilendiren tapu iptali-tescil davası açma hakkı mutlak biçimde mülkiyet hakkı sahibine aittir. Sonuç: Taşınmazda hak sahibi olmayan davacının aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddi yerine esastan hüküm kurulması isabetsiz görülerek karar bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/1019 K. 2015/2687 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Miras Usul

Tapuya kayıtlı taşınmazda hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından kural olarak yalnız adına tescil bulunan kimse yararlanır; bu hakkı kanuni mirasçıları, mirasçısı yoksa TMK m.501 uyarınca Devlet adına Hazine kullanabilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tapuya kayıtlı taşınmazda hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkı yalnız adına tescilli kimseye ait iken, mirasçı olabileceğini ileri süren Hazinenin dava tarihi itibariyle aktif dava ehliyeti/sıfatı bulunup bulunmadığı ve veraset ilamlarının iptali davasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı. Değerlendirme: Adına tescilli kimsenin hakkını kanuni mirasçıları, mirasçısı yoksa TMK m.501 uyarınca Devlet/Hazine kullanabileceğinden, iptal davaları beklenmeden dava ehliyeti yokluğuyla ret hatalıdır. Sonuç: Direnme kararının bozulmasına oyçokluğuyla karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 992, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında taşınmazlarda karine alanında uygulanır.

Adana’da gayrimenkul davalarında avukat desteği

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 992 - Taşınmazlarda karine

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!