Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 981 Zilyetlikte kuvvet kullanma hakkı ve ölçülülük sınırı
TMK 981, zilyedin her türlü gasp veya saldırıyı kuvvet kullanarak defedebilmesini ve zilyedin rızası dışında kendisinden alınan şeyi taşınmazlarda el koyanı kovarak, taşınırlarda ise eylem sırasında veya kaçarken yakalananın elinden alarak zilyetliğini muhafaza edebilmesini ile zilyedin durumun haklı göstermediği derecede kuvvet kullanmaktan kaçınmak zorunda olmasını iki fıkra üzerinden düzenler.
Resmi Metin
Savunma hakkı
Madde 981- (1) Zilyet, her türlü gasp veya saldırıyı kuvvet kullanarak defedebilir.
(2) Zilyet, rızası dışında kendisinden alınan şeyi taşınmazlarda el koyanı kovarak, taşınırlarda ise eylem sırasında veya kaçarken yakalananın elinden alarak zilyetliğini koruyabilir. Ancak, zilyet durumun haklı göstermediği derecede kuvvet kullanmaktan kaçınmak zorundadır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, zilyedin her türlü gasp veya saldırıyı kuvvet kullanarak defedebilmesini ve zilyedin rızası dışında kendisinden alınan şeyi taşınmazlarda el koyanı kovarak, taşınırlarda ise eylem sırasında veya kaçarken yakalananın elinden alarak zilyetliğini muhafaza edebilmesini ile zilyedin durumun haklı göstermediği derecede kuvvet kullanmaktan kaçınmak zorunda olmasını iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra zilyede meşru savunma niteliğinde geniş bir kuvvet kullanma yetkisi tanır; gasp ve saldırı anında dış yardım beklemeksizin doğrudan müdahale mümkündür. İkinci fıkra geri alma yetkisini taşınmaz ve taşınır ayrımıyla farklılaştırır; taşınmazlarda işgalciyi kovma, taşınırlarda eylem sırasında veya kaçarken yakalama yolu açıktır. Orantılılık ilkesi her iki halde de işletilir. Avukatlık pratiğinde zilyet vekili müvekkilin müdahale anındaki davranışlarını orantılılık ölçütü içinde değerlendirmeli ve aşan kuvvet kullanımının ceza ve hukuk sorumluluğu doğurabileceğini hatırlatmalıdır.
Gerekçe
Eski Kanunun 894 üncü maddesini karşılamaktadır.
Ancak ikinci fıkrada “şiddetle veya hafiyyen kendisinden alınan” ifadesi yerine “rızası dışında, kendisinden alınan” ifadesinin kullanılması uygun görülmüş, “cürmü meşhut halinde tutulan” biçimindeki ifadenin ceza hukukunun suçüstü kavramı ile karıştırılmasını önlemek için, “eylem sırasında veya kaçarken” ifadesine yer verilmiş, “ahvalin haklı göstermediği cebir ve şiddet kullanmak” ifadesi yerine de, kaynak İsviçre Medeni Kanununun 926 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasının ifadesi de dikkate alınarak “durumun haklı göstermediği derecede kuvvet kullanmak” ifadesinin kullanılması uygun görülmüştür.
İlgili Hizmet
TMK 981, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında savunma hakkı alanında uygulanır.