TMK Madde 982 - Zilyetliğin gasbında dava hakkı

TMK Madde 982 Zilyetliğin gasbında dava hakkı

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 07.09.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 982, başkasının zilyet bulunduğu bir şeyi gasbeden kimsenin o şey üzerinde üstün bir hakka sahip olduğunu iddia etse bile onu geri vermekle yükümlü olmasını, davalının o şeyi davacıdan geri almasını gerektirecek üstün bir hakka sahip olduğunu derhal ispat ederse onu geri vermekten kaçınabilmesini ve davanın şeyin geri verilmesine ve zararın giderilmesine yönelik olmasını üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Zilyetliğin gasbında dava hakkı

Madde 982- (1) Başkasının zilyet bulunduğu bir şeyi gasbeden kimse, o şey üzerinde üstün bir hakka sahip olduğunu iddia etse bile onu geri vermekle yükümlüdür.

(2) Davalı, o şeyi davacıdan geri almasını gerektirecek üstün bir hakka sahip olduğunu derhâl ispat ederse onu geri vermekten kaçınabilir.

(3) Dava, şeyin geri verilmesine ve zararın giderilmesine yönelik olur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, başkasının zilyet bulunduğu bir şeyi gasbeden kimsenin o şey üzerinde üstün bir hakka sahip olduğunu iddia etse bile onu geri vermekle yükümlü olmasını, davalının o şeyi davacıdan geri almasını gerektirecek üstün bir hakka sahip olduğunu derhal ispat ederse onu geri vermekten kaçınabilmesini ve davanın şeyin geri verilmesine ve zararın giderilmesine yönelik olmasını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra gasıp aleyhine zilyetlik temelli iade yükümlülüğünü hükme bağlar; üstün hak iddiası savunma sayılmaz. İkinci fıkra dolaylı bir savunma açar; gasıp şeyi davacıdan geri almayı haklı kılan üstün hakkını derhal ispatlarsa iadeden kaçınma yetkisi kazanır. Üçüncü fıkra dava kapsamını iade ile sınırlamaz, zarar giderme istemini de eklemeye olanak tanır. Avukatlık pratiğinde gasba uğrayan zilyet vekili dava dilekçesinde iade ile birlikte zarar giderme istemini de yöneltmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 895 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 927 inci maddesi dikkate alınarak madde üç fıkra halinde düzenlenmiş ve maddenin “Yedin iadesi” şeklindeki kenar başlığı, içeriğe uygun olarak “Zilyetliğin gasbında dava hakkı” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 11.HD içtihatları

Yargıtay 11.HD E. 2020/6485 K. 2021/4825 07.06.2021 Bozma

Zilyetliğin gasbı davasında davalının üstün hak savunması kural olarak dinlenmez; bu hak istihkak veya el atmanın önlenmesi davasıyla korunur. İstisnaen üstün hakkını derhâl, açık ve tartışmasız ispat eden davalıda zilyetlik kalır, davacı istemlerini ayrı dava ile ileri sürer.

Detaylı özeti gör

Davacı şirket, dava dışı ortaklar arasındaki 11.08.2014 tarihli devir sözleşmesi kapsamında zilyedi olduğu bir kamyon ile bir kamyonetin, 08.05.2015 tarihli ihtiyati haciz sırasında haciz zaptına yazılmadan davalı şirketçe fiilen alındığını ileri sürerek TMK m.982 uyarınca araçların zilyetliğinin kendisine teslimini istemiştir. Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, kararı davalı vekili temyiz etmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, araçların davalı adına kayıtlı olduğunun trafik sicil kayıtlarıyla sabit bulunduğunu ve davacının da bu hususu kabul ettiğini saptayarak, davalının maddenin ikinci fıkrası anlamında üstün hakkını derhâl ispatladığının kabulüyle davanın reddi gerektiğini belirtmiş ve kararı davalı yararına bozmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 982, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında zilyetliğin gasbında dava hakkı alanında uygulanır.

taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık