TMK Madde 780 İrtifak hakkı kurulması: Tescil

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 780, irtifak hakkının kurulması için tescil koşulunu, kazanma ve tescilde taşınmaz mülkiyetine yapılan yollamayı ve zamanaşımı yoluyla kazanma rejimini üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Tescil

Madde 780- (1) İrtifak hakkının kurulması için tapu kütüğüne tescil şarttır.

(2) İrtifak hakkının kazanılmasında ve tescilinde, aksi öngörülmüş olmadıkça taşınmaz mülkiyetine ilişkin hükümler uygulanır.

(3) İrtifak hakkının zamanaşımı yoluyla kazanılması, ancak mülkiyeti bu yolla elde edilebilecek taşınmazlarda mümkündür.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, irtifak hakkının kurulması için tescil koşulunu, kazanma ve tescilde taşınmaz mülkiyetine yapılan yollamayı ve zamanaşımı yoluyla kazanma rejimini üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra irtifak hakkının kurulması için tapu kütüğüne tescilin şart olduğunu hükme bağlar; tescilsiz irtifak hakkı kural olarak doğmaz, sicil kaydı kurucu nitelikte aranır. İkinci fıkra irtifak hakkının kazanılmasında ve tescilinde aksi öngörülmüş olmadıkça taşınmaz mülkiyetine ilişkin hükümlerin uygulanacağını öngörür; aynî hak rejiminin tescil ile kurulma kuralları kıyasen yansır. Üçüncü fıkra irtifak hakkının zamanaşımı yoluyla kazanılmasının ancak mülkiyeti bu yolla elde edilebilecek taşınmazlarda mümkün olduğunu düzenler. Avukatlık pratiğinde irtifak hakkı kuracak vekili tescili sağlamalı, zamanaşımı kazanma iddiasında ise taşınmazın özel rejime tâbi olup olmadığını ayrıca tespit etmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 704 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. İsviçre Medeni Kanununun 731 inci maddesine uygun olarak; üç fıkra halinde düzenlenmiştir. Maddenin “İrtifak hakkının tesisi” şeklindeki konu başlığı “Kurulması ve sona ermesi” olarak değiştirilmiş, madde kenar başlıklarıyla birlikte, kaynak Kanun göz önünde tutularak, arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2008/316 K. 2008/331 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul m.780/2

TMK m.780/2'nin taşınmaz mülkiyetine yaptığı yollama nedeniyle, kamulaştırma gibi sicil dışı kazanma hâlleri irtifak hakkının kazanılmasında da geçerli olup, hak kamulaştırmanın tamamlanmasıyla doğar ve sonradan yapılan tescil yalnızca açıklayıcı niteliktedir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: İrtifak hakkının kazanılmasında tapu kütüğüne tescilin kural olması ve TMK m.780/2'nin taşınmaz mülkiyetine yaptığı yollama nedeniyle kamulaştırma gibi sicil dışı kazanma hâllerinin irtifakta da geçerli olup olmadığı. Değerlendirme: m.780/2 yollaması dolayısıyla sicil dışı kazanma hâlleri irtifakta da söz konusudur; kamulaştırmanın tamamlanmasıyla irtifak doğar, sonraki tescil açıklayıcı niteliktedir. Yüklü taşınmazın bölünmesinde irtifak, oluşan her parsel üzerinde yük olarak devam eder. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2008/317 K. 2008/332 Bozma
Mülkiyet Usul m.780/2

İrtifak hakkının kazanılması kural olarak tapuya tescile bağlı olmakla birlikte, m.780/2'nin taşınmaz mülkiyetine ilişkin hükümlere yaptığı yollama nedeniyle kamulaştırma gibi sicil dışı kazanma halleri de irtifak hakkının kazanılmasında geçerlidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Trafo yeri için kamulaştırılan ve ifraz/imar uygulamasıyla bölünen taşınmaz üzerindeki ÇEAŞ lehine irtifak hakkının devam edip etmediği ve değer düşüklüğü olarak kamulaştırma bedeline yansıtılıp yansıtılmayacağıdır. Değerlendirme: m.780/2 yollaması gereği sicil dışı (kamulaştırma) kazanma da geçerlidir; yüklü taşınmazın bölünmesinde irtifak, oluşan her parsel üzerinde yük olarak devam eder, salt ifrazla son bulmaz ve tapudan terkin edilmedikçe ortadan kalkmaz. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!