TMK Madde 779 - Taşınmaz lehine irtifak: Konusu

TMK Madde 779 Taşınmaz lehine irtifak: Konusu

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 779, taşınmaz lehine irtifak hakkının tanımını, yüklü taşınmaz malikinin yükümlülüklerini ve yapma borçlarının irtifaka konu olamamasını iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Konusu

Madde 779- (1) Taşınmaz lehine irtifak hakkı, bir taşınmaz üzerinde diğer bir taşınmaz lehine konulmuş bir yük olup, yüklü taşınmazın malikini mülkiyet hakkının sağladığı bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya yararlanan taşınmaz malikinin yüklü taşınmazı belirli şekilde kullanmasına katlanmaya mecbur kılar.

(2) Yapma borçları, irtifaka başlı başına konu olamaz; ona ancak yan edim olarak bağlanabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, taşınmaz lehine irtifak hakkının tanımını, yüklü taşınmaz malikinin yükümlülüklerini ve yapma borçlarının irtifaka konu olamamasını iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra taşınmaz lehine irtifak hakkının bir taşınmaz üzerinde diğer bir taşınmaz lehine konulmuş bir yük olduğunu, yüklü taşınmazın malikini mülkiyet hakkının sağladığı bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya yararlanan taşınmaz malikinin yüklü taşınmazı belirli şekilde kullanmasına katlanmaya mecbur kıldığını hükme bağlar; iki tür yükümlülük söz konusudur. İkinci fıkra yapma borçlarının irtifaka başlı başına konu olamayacağını, ona ancak yan edim olarak bağlanabileceğini öngörür; aktif edim borçları irtifak hakkının ana içeriği olamaz. Avukatlık pratiğinde irtifak hakkı kuracak vekili önce yükümlülüğün kaçınma ya da katlanma niteliğinde olduğunu saptamalı, yapma borcu varsa onu yan edim olarak sözleşmeye yerleştirmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 703 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Kenar başlığıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Kenar başlık kısaca “Konusu” şeklinde yazılmıştır.

Yürürlükteki metinde, yer alan “kullanmağa ait bazı tasarruflara rıza göstermeğe” ibaresi yerine “yüklü taşınmazı belirli şekilde kullanmasına katlanmaya” ibaresi kullanılmıştır. Çünkü “tasarruf” deyimi, teknik bir kavram olarak; haklar üzerinde doğrudan doğruya etkin hukuki işlemler için kullanılmaktadır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/250 K. 2022/1503 15.11.2022 Direnme Bozuldu

Mülkiyet Usul

Aynî nitelikteki taşınmaz lehine irtifak hakkı sahibi, mülkiyet kurallarının kıyasen uygulanmasıyla elatmanın önlenmesini isteyebilir; bu davada tecavüzlü binayı yapan ve kullananlar taraf olmalı, ancak karar zemin paydaşlarının hakkını etkilemiyorsa onların dahili gerekmez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.779 anlamında aynî nitelikteki irtifak hakkına dayanılarak açılan elatmanın önlenmesi ve yıkım davasında, davalı dışındaki tüm arsa paydaşlarının zorunlu dava arkadaşı olarak davaya katılmasının gerekip gerekmediğidir. Değerlendirme: İrtifak hakkı sahibi TMK m.683'ten yararlanarak müdahalenin men'ini isteyebilir; tecavüzlü binayı yapan ve kullananlar davada taraf olmalı, ancak verilecek karar diğer zemin paydaşlarının haklarını etkilemediğinden onların dahili zorunlu değildir. Somut olayda payı devreden davalı dışındaki son malik ile binayı kullanan kişiler davaya dahil edilmediğinden taraf teşkili eksiktir. Sonuç: Direnme kararının değişik gerekçeyle BOZULMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.