TMK Madde 633 - Resmî tasfiye: mirasbırakanın alacaklılarının istemi

Uyuşmazlık, mirasbırakanın alacaklısının, en yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi üzerine terekenin resmen tasfiyesini talep ettiği; mahkemenin ise davayı süresinde açılmadığı gerekçesiyle reddettiği davaya ilişkindir. Yargıtay hükmü bozmuştur. Daireye göre en yakın yasal mirasçıların tamamınca reddolunan miras TMK m.612 uyarınca sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilmeli olup, somut olayda mirasbırakanın 6.1.2011'de öldüğü ve mirasın tüm yasal mirasçılarca 19.1.2011'de reddedildiği (TMK m.605/1) saptanmıştır. Bu durumda doğrudan iflas hükümlerine göre tasfiyeye karar verilmesi gerekirken, olayda uygulanma yeri bulunmayan TMK m.633'teki yasal sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddedilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Tüm mirasçıların reddi sonucu iflas hükümlerine göre tasfiye gereken hâllerde m.633'teki süre kuralı devreye girmediğinden, bu sürenin geçtiği gerekçesi tasfiye talebinin reddine dayanak yapılamaz.

Mirasbırakanın 30.05.2005 tarihinde ölmesi ve en yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi üzerine, mirasbırakandan alacağı bulunan ancak alacağını tahsil edemeyen davacı, terekenin resmen tasfiyesini istemiştir. Yerel mahkeme bu yönde hüküm kurmuş, hüküm temyiz edilmiştir. Yargıtay, talebin TMK m.612 atfı nedeniyle aynı Kanunun m.636 hükmü uyarınca terekenin iflas kaidelerine göre tasfiyesine ilişkin olduğunu, dolayısıyla TMK m.633 hükmünün burada uygulama yerinin bulunmadığını belirtmiştir. Bu gerekçeyle, m.636 esas alınarak işlem yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasını doğru görmeyerek hükmün bozulmasına oybirliğiyle karar vermiştir.

Uyuşmazlık, 20.06.2008 tarihinde ölen mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarının tamamınca mirasın reddedilmesi üzerine, sulh hukuk mahkemesinin hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davayı reddetmesinden kaynaklanmaktadır. Yargıtay, mahkemenin bu kabulünü usul ve yasaya aykırı bularak hükmü bozmuştur. Daireye göre, en yakın mirasçıların tamamınca reddolunan miras TMK m.612/1 ve m.636 uyarınca sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; bu tasfiye herhangi bir süreye tabi olmadığından TMK m.633'te öngörülen yasal sürenin somut olayda uygulanma yeri bulunmamaktadır. Ayrıca en yakın mirasçıların mirası reddettiklerinin belirlenmesi hâlinde, herhangi bir başvuruya gerek olmaksızın kendiliğinden resmî tasfiye yoluna gidilmesi gerekir; bu nedenle hak düşürücü süre gerekçesiyle ret hükmü kurulamaz.

Mirasbırakanın 26.02.2008 tarihinde ölümü üzerine en yakın yasal mirasçılarının tamamı mirası reddetmiş; uyuşmazlık, tamamen reddedilen terekede sulh mahkemesinin hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle ret hükmü kurmasının isabetli olup olmadığında toplanmaktadır. Yargıtay yerel mahkeme kararını bozmuştur. Gerekçede, mirasçıların tamamınca reddedilen mirasın TMK m.612/1 ve m.636 uyarınca sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edileceği, bu tasfiyenin süreye tabi olmadığı ve terekenin resmî tasfiyesini düzenleyen TMK m.633 hükmünün burada uygulanma yerinin bulunmadığı belirtilmiştir. Daire ayrıca en yakın mirasçıların mirası reddettiğinin belirlenmesi hâlinde herhangi bir başvuruya gerek olmaksızın kendiliğinden resmî tasfiyeye gidilmesi gerektiğini (HGK 29.03.2006, 2006/2-65-18) vurgulayarak, iflas hükümlerine göre tasfiye yapılması gerekirken hak düşürücü süre gerekçesiyle davanın reddedilmesini hatalı bulmuştur.