TMK Madde 613 - Mirasın sağ kalan eşe geçmesi

İzmir 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin verdiği hüküm temyiz edilmiş, uyuşmazlık altsoyun tamamının mirası reddetmesi hâlinde bu payın kime geçeceği noktasında toplanmıştır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, altsoyun tamamının mirası reddetmesi durumunda bunların payının sağ kalan eşe geçeceğini belirten TMK m.613 hükmünün yerel mahkemece gözetilmediğini saptamıştır. Daire, bu madde hükmü dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulmasını doğru bulmayarak hükmün bozulmasına ve temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine oybirliğiyle karar vermiştir. Karar, tebliğden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 06.07.2009 tarihinde verilmiştir.

Sivas 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görülen tereke davasında, 10.12.2007 tarihinde ölen mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarının tamamı mirası reddetmiş; yerel mahkeme hüküm kurmuş, karar temyiz edilmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, tüm mirasçıların reddi nedeniyle istemin TMK m.612 ve m.613'ün atfı uyarınca aynı kanunun m.636'ya göre terekenin iflas kaidelerine göre tasfiyesine ilişkin olduğunu belirtmiştir. Daire, bu tasfiyenin süreye bağlı olmadığını ve TMK m.633 hükmünün burada uygulanamayacağını vurgulayarak; borç ödendikten sonra geriye kalan kısmın ret vaki olmamış gibi hak sahiplerine ödenmesi gerektiğini açıklamıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde işlem yapılması gerekirken aksi yönde hüküm kurulması doğru görülmediğinden, karar oybirliğiyle BOZULMUŞTUR.

Uyuşmazlık, mirasın reddi istemiyle açılan davada davacıların böyle bir dava açmakta hukuki yararlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Yargıtay, sulh hukuk mahkemesince verilen hükmü, dayandığı delillere ve kanuni gerektirici sebeplere göre sonucu itibarıyla doğru bularak onamıştır. Gerekçede, TMK m. 613/1 uyarınca altsoyun tamamının mirası reddetmesi hâlinde reddedilen payların sağ kalan eşe geçeceği, dolayısıyla davacıların bu yönde ayrıca dava açmakta korunmaya değer hukuki yararlarının bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu nedenle hüküm onanmış, onama harcı temyiz edene yükletilmiş ve karar düzeltme yolu açık tutularak 02.06.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, 20.08.2005 tarihinde ölen mirasbırakanın en yakın mirasçılarının Germencik Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 22.12.2005 tarihli kararıyla mirası reddetmeleri üzerine terekenin ne şekilde tasfiye edileceğine ilişkindir. Yargıtay, yerel mahkemenin hükmünü bozarak istemin TMK m.612 ve 613'ün yaptığı atıf nedeniyle aynı Kanunun 636. maddesi uyarınca terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesine yönelik olduğunu belirtmiştir. En yakın mirasçıların tamamının mirası reddetmesi hâlinde tereke iflas kurallarına göre tasfiye edilecek; borçlar ödendikten sonra geriye kalan kısım, ret hiç olmamış gibi hak sahiplerine verilecektir. Gerekçede ayrıca bu tasfiyenin herhangi bir süreye bağlı olmadığı ve somut olayda TMK m.633 hükmünün uygulanma yerinin bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde işlem yapılması gerekirken aksi yönde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Davacı banka, vefat eden borçlunun terekesinin tüm mirasçılarca reddedildiğini ileri sürerek TMK m. 612 uyarınca iflas hükümlerine göre tasfiyesini istemiş, yerel mahkeme davayı kabul etmiştir. Yargıtay ise dosyalardan murisin altsoyunun mirası süresi içinde reddettiğini, ancak sağ kalan eş E... A...'nın kendi adına bir ret beyanının bulunmadığını; kararda eşin reddettiğine ilişkin ifadenin onun talebi olmaksızın yazılması nedeniyle eş yönünden yok hükmünde sayıldığını tespit etmiştir. Altsoyun tamamının reddi hâlinde reddedilen pay sağ kalan eşe geçeceğinden (TMK m. 613), miras eşe intikal etmiş ve TMK m. 612'deki "en yakın mirasçılar tarafından mirasın reddi" şartı gerçekleşmemiştir. Bu nedenle terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesi talebinin reddi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırı bulunarak hüküm bozulmuştur.