TMK Madde 576 Mirasın açılma yeri ve yetkili mahkeme

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 576, mirasın açılma yerini ve buna bağlı yetki kuralını iki fıkra üzerinden düzenler ve miras işlerinin tek bir hukuki merkez etrafında toplanmasını sağlar.

Resmi Metin

Açılma yeri ve yetkili mahkeme

Madde 576- (1) Miras, malvarlığının tamamı için mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır.

(2) Mirasbırakanın tasarruflarının iptali veya tenkisi, mirasın paylaştırılması ve miras sebebiyle istihkak davaları bu yerleşim yeri mahkemesinde görülür.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mirasın açılma yerini ve buna bağlı yetki kuralını iki fıkra üzerinden düzenler ve miras işlerinin tek bir hukuki merkez etrafında toplanmasını sağlar. Birinci fıkra mirasın malvarlığının tamamı için mirasbırakanın yerleşim yerinde açılacağını hükme bağlar; mirasın malları nerede bulunursa bulunsun açılma anı ve yeri tek elde toplanır, miras işlerinin parçalanmasının önüne geçilir. Yerleşim yeri tekliği ilkesi gereği bir kimsenin tek bir yerleşim yeri olabileceği için açılma yeri belirsizliği doğmaz. İkinci fıkra yetki kuralını koyar: mirasbırakanın tasarruflarının iptali veya tenkisi, mirasın paylaştırılması ve miras sebebiyle istihkak davaları bu yerleşim yeri mahkemesinde görülür; iptal davası kapsamına ölüme bağlı tasarrufların yanı sıra sağlararası tasarruflar da dahil edilmiştir. Avukatlık pratiğinde miras işleri başlatılmadan önce mirasbırakanın ölümünden hemen önceki yerleşim yeri kaydı belge ile teyit edilmeli; yerleşim yeri değişiklikleri varsa son tarih kontrol edilmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 518 inci maddesini karşılamaktadır.

Miras malları nerede bulunursa bulunsun, miras işlerinin tek elden, yani aynı mahkeme tarafından yürütülmesinin uygun olacağı düşüncesiyle birinci fıkrada, mirasın, malvarlığının tamamı için mirasbırakanın yerleşim yerinde açılacağı düzenlenmiştir.

Birinci fıkrada yürürlükteki metinde yer alan “mahkeme” sözcüğü çıkarılmıştır. Çünkü mahkeme sözcüğü mirasın mutlaka bir dava veya mahkemeye yapılacak bir başvuru ile açılacağı izlenimini yaratmaktadır. Bu yanlıştır. Amaç, miras işleri nedeniyle yapılacak işlemler için bir yer belirlenmesi olup, bu yerin “mirasbırakanın yerleşim yeri” olduğu maddenin birinci fıkrasında belirtilmiştir. Mahkeme ve yetki konusu ikinci fıkrada düzenlenmiş bulunmaktadır.

Maddenin birinci fıkrasında sözü edilen “son ikametgah” yerine sadece “yerleşim yeri” sözcükleri kullanılmıştır. Yerleşim yerinin ne olduğu 19 uncu maddede belirlenmiştir. Yerleşim yerinin tekliği ilkesi olduğuna göre, mevcut ifadenin, “son” yerleşim yeri yanında sanki “önceki” yerleşim yerinin de geçerli olabileceği kanısını uyandıracağı düşüncesiyle, sadece yerleşim yeri sözcüğü kullanılmıştır. Bir kimsenin birden fazla yerleşim yeri olamayacağına göre, mirasbırakanın yerleşim yeri mirasın açılma yeri olacaktır.

Yürürlükteki maddenin ikinci cümlesindeki “ölüme bağlı tasarrufların” deyimi yerine “mirasbırakanın tasarruflarının” sözleri kullanılmıştır. Buna göre mirasbırakanın ister ölüme bağlı tasarrufu ister sağlararası tasarrufları olsun, iptali bu madde hükmüne tabi tutulmuştur. Bu hüküm maddeye ikinci fıkra olarak eklenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2006/538 K. 2006/619 Onama
Miras Usul

TMK m.576'da sayılan dava türleri tahdidi olmadığından, lehine vasiyet yapılan kişinin miras ortaklığına karşı açtığı ve tereke henüz taksim edilmemişken görülen vasiyetnamenin tenfizi davası da miras bırakanın yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkisine tabidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Lehine vasiyet yapılan kişinin miras ortaklığına karşı açtığı vasiyetnamenin tenfizi davasında yetkili mahkeme, miras bırakanın yerleşim yeri mi yoksa taşınmazların bulunduğu yer mahkemesi mi olduğudur. Değerlendirme: TMK m.576'da sayılan dava türleri tahdidi olmayıp, tereke henüz taksim edilmediğinden ve dava miras ortaklığına karşı açıldığından uyuşmazlık miras bırakanın yerleşim yeri kesin yetkili mahkemesinde görülmelidir; taşınmaz davası yorumu isabetli değildir. Sonuç: Yerel mahkemenin yetkisizlik yönündeki direnme kararının onanmasına oyçokluğuyla karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2016/18561 K. 2020/2249 Bozma
Miras Usul

Ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi davalarında yetkili mahkeme, mirasbırakanın son yerleşim yeri (mirasın açıldığı yer) mahkemesidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Vasiyetnamenin iptali-tenkis davasında yetkili mahkemenin hangi yer mahkemesi olduğu. Değerlendirme: TMK m.576 ve HMK m.11/1-a uyarınca ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi davaları mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde görülür; ilmuhaber ve tanık beyanlarıyla mirasbırakanın son yerleşim yerinin Şuhut olduğu, davaya bakma yetkisinin Şuhut Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Yerel mahkemenin yetkisizlik kararı isabetsiz görülerek hüküm bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2013/8154 K. 2013/11323 Bozma
Miras Usul

Tenkis davası dahil mirasa ilişkin davalarda yetkili mahkeme, miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi olup, yerleşim yeri nüfus kayıt örneğindeki adrese göre belirlenir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tenkis (saklı pay) davasında yetkili mahkemenin TMK m.576 uyarınca hangi yer mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur. Değerlendirme: Daire, getirtilen nüfus kayıt örneğine göre miras bırakanın yerleşim yeri adresinin Şereflikoçhisar olduğunu, TMK m.576 ve HMK m.11 gereği yetkinin bu yer mahkemesine ait bulunduğunu, dolayısıyla yetkisizlik kararının yerinde olmadığını saptamıştır. Sonuç: Yerel mahkemenin yetkisizlik kararı bozulmuştur (BOZULMASINA).

Kararı incele →

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2014/14569 K. 2016/2929 Onama
Miras Usul

Tenkis istekli açılan davada TMK m.576 hükmü gereğince yetkili mahkeme, mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tenkis davasında yetkili mahkemenin neresi olduğu ve davalının yetki itirazının yerinde olup olmadığı. Değerlendirme: TMK m.576 gereğince tenkis istekli açılan davada yetkili mahkeme mirasbırakanın yerleşim yeri mahkemesidir; toplanan delillerle mirasbırakanın son yerleşim yeri belirlenmiş ve davanın yetkili mahkemede açıldığı saptanarak yetki itirazı reddedilmiştir. Sonuç: Usul ve yasaya uygun hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 576, miras hukuku kapsamında açılma yeri ve yetkili mahkeme konusunu düzenler.

Adana’da miras davalarında avukat desteği

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!