TMK Madde 577 Miras ehliyeti ve topluluğa yapılan kazandırma

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 577, mirasa ehliyet kavramını iki fıkra üzerinden düzenler ve mirasçı veya vasiyet alacaklısı olabilme koşullarını açar.

Resmi Metin

Hak ehliyeti

Madde 577- (1) Bu Kanuna göre mirasa ehil olmayanlar dışındaki herkes mirasçı olabileceği gibi, vasiyet alacaklısı da olabilir.

(2) Tüzel kişiliği bulunmayan bir topluluğa belli bir amaç için yapılan kazandırmaları, o topluluk içindeki kişiler, mirasbırakan tarafından belirlenen bu amacı gerçekleştirme kaydıyla birlikte edinmiş olurlar; amacın bu yolla gerçekleştirilmesine olanak yoksa, yapılan kazandırma vakıf kurma sayılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mirasa ehliyet kavramını iki fıkra üzerinden düzenler ve mirasçı veya vasiyet alacaklısı olabilme koşullarını açar. Birinci fıkra Anayasanın miras hakkına ilişkin kuralını yansıtacak biçimde geniş bir ehliyet tanır: bu Kanuna göre mirasa ehil olmayanlar dışındaki herkes mirasçı olabileceği gibi vasiyet alacaklısı da olabilir. Yani ehliyetsizlik kanunca özel olarak belirlenen istisnaî bir durumdur, kural ehliyettir. İkinci fıkra tüzel kişiliği bulunmayan toplulukların durumunu açar: belli bir amaç için yapılan kazandırmaları, o topluluk içindeki kişiler mirasbırakan tarafından belirlenen bu amacı gerçekleştirme kaydıyla birlikte edinmiş olurlar; amaç bu yolla gerçekleştirilemiyorsa yapılan kazandırma vakıf kurma sayılır. Bu çözüm hak ehliyetine sahip olmayan topluluklara dolaylı yoldan kazandırma alma imkânı tanır. Avukatlık pratiğinde tüzel kişiliği olmayan topluluk lehine vasiyet hazırlanırken topluluğun kişileri ve belirlenen amaç vasiyet metninde net biçimde gösterilmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 519 uncu maddesini karşılamaktadır.

Bu maddenin konu başlığı “1. Ehliyet” şeklindedir. Genel işlem ehliyeti ile bazı işlemlerde aranan özel ehliyetin karıştırılmaması için, başlığın “I. Mirasa ehliyet” şeklinde düzenlenmesi daha isabetlidir. Örneğin bağışlamayla ilgili Borçlar Kanununun 235 inci maddesinde kenar başlık sadece ehliyet değil “Bağışlamaya ehliyet” şeklindedir. Bu nedenle maddenin bu konu başlığı “Mirasa ehliyet” şeklinde değiştirilmiştir. Böylece mirasçı olabilme ehliyetinin ifade edilmek istendiği açıklık kazanmaktadır.

Madde, İsviçre Medeni Kanununun 539 uncu maddesindeki aslına uygun olarak iki fıkra haline getirilmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında “Mirasa ehil olmayanlar” bu Kanuna göre ehil olmayanlarla sınırlı tutulmuştur. Zira Anayasamızın 35 inci maddesi herkesin miras ve mülkiyet hakkına sahip olduğu temel kuralını koymuştur, 1984 tarihli Öntasarıda olduğu gibi “Mirasçı olma ehliyeti kanunen kaldırılanlar” şeklindeki bir ifade kullanılacak olursa, bu ifade dolayısıyla maddenin Anayasaya aykırı olması sorunu gündeme gelebilecektir. Bu nedenle maddede “Bu Kanuna göre mirasa ehil olmayanlar dışındaki herkes” ifadesi kullanılmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasına tüzel kişiliği olmayan kişi topluluklarına belli bir amacı gerçekleştirmek üzere yapılan kazandırmalarda bu kişilerin mirası hep birlikte edinmiş olacakları ifadesi konulmuştur. Zira, ancak kişiliğe sahip olanlar hak edinebilecekleri için, tüzel kişiliği, yani kişiliği olmayan topluluklara yapılan kazandırmaları, bu topluluğu oluşturan kişilerin hep birlikte edinebilmeleri olanağı getirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2007/19479 K. 2008/780

Hakkında gaiplik kararı istenen kişinin öldüğü tarih resmen belli veya tespit edilmişse gaiplik istemi düşer; ölü kişi hakkında gaiplik kararı verilemez (TMK m.34).

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, Hazine'nin gaiplik ve tescil isteminin (TKM m.530 / TMK m.588) kabulüne ilişkin yerel mahkeme kararının onanması üzerine yapılan karar düzeltme talebine ilişkindir; çoğunluk, tapu maliki Sophie ile davalıların mirasbırakanı İstati'nin ölüm tarihlerinde Yunan vatandaşı olmaları ve mirasın ölümle açılması gerekçesiyle, HUMK m.440'ta sayılan sebeplere uymayan karar düzeltme isteğinin oyçokluğuyla reddine karar vermiş ve böylece taşınmazın Hazine adına tesciline ilişkin onamayı sürdürmüştür. Karşı oydaki üye ise, dosyadaki mirasçılık belgelerinden tapu maliklerinin hepsinin ölü olduklarını ve ölüm tarihlerinin resmen belli ve tespit edilmiş bulunduğunu vurgulamıştır. Üyeye göre ölüm tarihi resmen belirlenmiş kişi hakkında gaiplik kararı verilemez ve bu durumda gaiplik istemi düşer (TMK m.34). Bu nedenle, yasal mirasçısı bulunan bu kişiler hakkında gaipliğe ve taşınmazın Hazineye tesciline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu görüşüyle çoğunluğa katılmamıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 577, miras hukuku kapsamında hak ehliyeti konusunu düzenler.

miras paylaşımı süreçlerinde avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!