Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 540 Sözlü vasiyet: Belgeleme
TMK 540, sözlü vasiyetin tanıklar tarafından belgelenme rejimini üç fıkra üzerinden düzenler ve mirasbırakanın iradesinin sonradan resmi makama ulaştırılmasının yolunu çizer.
Resmi Metin
Belgeleme
Madde 540- (1) Mirasbırakan tarafından görevlendirilen tanıklardan biri, kendilerine beyan edilen son arzuları, yer, yıl, ay ve günü de belirterek hemen yazar, bu belgeyi imzalar ve diğer tanığa imzalatır. Yazılan belgeyi ikisi birlikte vakit geçirmeksizin bir sulh veya asliye mahkemesine verirler ve mirasbırakanı vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini, onun son arzularını olağanüstü durum içinde kendilerine anlattığını hâkime beyan ederler.
(2) Tanıklar, daha önce bir belge düzenlemek yerine, vakit geçirmeksizin mahkemeye başvurup yukarıdaki hususları beyan ederek mirasbırakanın son arzularını bir tutanağa geçirtebilirler.
(3) Sözlü vasiyet yoluna başvuran kimse askerlik hizmetinde bulunuyorsa, teğmen veya daha yüksek rütbeli bir subay; Ülke sınırları dışında seyreden bir ulaşım aracında bulunuyorsa, o aracın sorumlu yöneticisi; sağlık kurumlarında tedavi edilmekteyse, sağlık kurumunun en yetkili yöneticisi hâkim yerine geçer.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, sözlü vasiyetin tanıklar tarafından belgelenme rejimini üç fıkra üzerinden düzenler ve mirasbırakanın iradesinin sonradan resmi makama ulaştırılmasının yolunu çizer. Birinci fıkra mirasbırakan tarafından görevlendirilen tanıklardan birinin kendilerine beyan edilen son arzuları yer, yıl, ay ve gün belirterek hemen yazmasını, belgeyi imzalamasını ve diğer tanığa imzalatmasını şart koşar; iki tanık birlikte vakit geçirmeksizin sulh veya asliye mahkemesine başvurarak ehliyet beyanında bulunur. İkinci fıkra alternatif yol sunar: tanıklar belge düzenlemek yerine doğrudan mahkemeye başvurup beyanlarını tutanağa geçirtebilir; iki yöntem eşit hukuki etkiye sahiptir. Üçüncü fıkra olağanüstü konumlardaki mirasbırakanlara hâkim yerine geçebilecek makamları belirler: askerlik hizmetinde teğmen ve üstü subay, ülke sınırı dışı ulaşımda aracın sorumlu yöneticisi, sağlık kurumunda en yetkili yönetici. Avukatlık pratiğinde sözlü vasiyet tanıklığında belge ve mahkeme süreleri vakit geçirmeksizin başlatılmalı; aksi halde geçerlilik ihtilafı doğar.
Gerekçe
Eski Kanunun 487 inci maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. Buna karşılık madde, kaynak Kanunun 507 inci maddesinde olduğu gibi üç fıkra haline getirilmiştir. Arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.
Maddenin üçüncü fıkrasına eklenen yeni bir hükümle ülke sınırları dışında ulaşım araçlarında seyreden kişilerin yaptıkları sözlü vasiyetlerin ilgili ulaşım aracının sorumlu yöneticisinin; sağlık kurumlarında tedavi edilmekte olan kişilerin sözlü vasiyetlerinde ise sağlık kurumunun en yetkili yöneticisinin hakim yerine geçeceği öngörülmüştür. Ülke sınırları içinde seyahat edenlerin olağanüstü koşullar içinde bulunması halinde yapacağı sözlü vasiyetin Türk mahkemelerine ulaştırılmasında güçlükler yaşanmadığı halde, yurt dışına seyahat esnasında yapılan sözlü vasiyetlerde çoğu kez tanıkların bu vasiyeti mahkemeye götürüp teslim etmekte gayret göstermeyeceği, bu yolla kişinin son arzularını yaşatmanın mümkün olmayacağı düşünülmüştür. Aynı şekilde sağlık kurumlarında tedavi edilmekte olan kişiler için de kolaylık sağlanmak üzere sözlü vasiyetin tevdi edileceği makam konusunda yeni bir hüküm getirme ihtiyacı doğmuştur.
İlgili Hizmet
TMK 540, miras hukuku kapsamında belgeleme konusunu düzenler.