TMK Madde 540 Sözlü vasiyet: Belgeleme

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 07.09.2026

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 540, sözlü vasiyetin tanıklar tarafından belgelenme rejimini üç fıkra üzerinden düzenler ve mirasbırakanın iradesinin sonradan resmi makama ulaştırılmasının yolunu çizer.

Resmi Metin

Belgeleme

Madde 540- (1) Mirasbırakan tarafından görevlendirilen tanıklardan biri, kendilerine beyan edilen son arzuları, yer, yıl, ay ve günü de belirterek hemen yazar, bu belgeyi imzalar ve diğer tanığa imzalatır. Yazılan belgeyi ikisi birlikte vakit geçirmeksizin bir sulh veya asliye mahkemesine verirler ve mirasbırakanı vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini, onun son arzularını olağanüstü durum içinde kendilerine anlattığını hâkime beyan ederler.

(2) Tanıklar, daha önce bir belge düzenlemek yerine, vakit geçirmeksizin mahkemeye başvurup yukarıdaki hususları beyan ederek mirasbırakanın son arzularını bir tutanağa geçirtebilirler.

(3) Sözlü vasiyet yoluna başvuran kimse askerlik hizmetinde bulunuyorsa, teğmen veya daha yüksek rütbeli bir subay; Ülke sınırları dışında seyreden bir ulaşım aracında bulunuyorsa, o aracın sorumlu yöneticisi; sağlık kurumlarında tedavi edilmekteyse, sağlık kurumunun en yetkili yöneticisi hâkim yerine geçer.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, sözlü vasiyetin tanıklar tarafından belgelenme rejimini üç fıkra üzerinden düzenler ve mirasbırakanın iradesinin sonradan resmi makama ulaştırılmasının yolunu çizer. Birinci fıkra mirasbırakan tarafından görevlendirilen tanıklardan birinin kendilerine beyan edilen son arzuları yer, yıl, ay ve gün belirterek hemen yazmasını, belgeyi imzalamasını ve diğer tanığa imzalatmasını şart koşar; iki tanık birlikte vakit geçirmeksizin sulh veya asliye mahkemesine başvurarak ehliyet beyanında bulunur. İkinci fıkra alternatif yol sunar: tanıklar belge düzenlemek yerine doğrudan mahkemeye başvurup beyanlarını tutanağa geçirtebilir; iki yöntem eşit hukuki etkiye sahiptir. Üçüncü fıkra olağanüstü konumlardaki mirasbırakanlara hâkim yerine geçebilecek makamları belirler: askerlik hizmetinde teğmen ve üstü subay, ülke sınırı dışı ulaşımda aracın sorumlu yöneticisi, sağlık kurumunda en yetkili yönetici. Avukatlık pratiğinde sözlü vasiyet tanıklığında belge ve mahkeme süreleri vakit geçirmeksizin başlatılmalı; aksi halde geçerlilik ihtilafı doğar.

Gerekçe

Eski Kanunun 487 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Buna karşılık madde, kaynak Kanunun 507 inci maddesinde olduğu gibi üç fıkra haline getirilmiştir. Arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Maddenin üçüncü fıkrasına eklenen yeni bir hükümle ülke sınırları dışında ulaşım araçlarında seyreden kişilerin yaptıkları sözlü vasiyetlerin ilgili ulaşım aracının sorumlu yöneticisinin; sağlık kurumlarında tedavi edilmekte olan kişilerin sözlü vasiyetlerinde ise sağlık kurumunun en yetkili yöneticisinin hakim yerine geçeceği öngörülmüştür. Ülke sınırları içinde seyahat edenlerin olağanüstü koşullar içinde bulunması halinde yapacağı sözlü vasiyetin Türk mahkemelerine ulaştırılmasında güçlükler yaşanmadığı halde, yurt dışına seyahat esnasında yapılan sözlü vasiyetlerde çoğu kez tanıkların bu vasiyeti mahkemeye götürüp teslim etmekte gayret göstermeyeceği, bu yolla kişinin son arzularını yaşatmanın mümkün olmayacağı düşünülmüştür. Aynı şekilde sağlık kurumlarında tedavi edilmekte olan kişiler için de kolaylık sağlanmak üzere sözlü vasiyetin tevdi edileceği makam konusunda yeni bir hüküm getirme ihtiyacı doğmuştur.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 3.HD içtihatları

Yargıtay 3.HD E. 2015/324 K. 2015/18740 Bozma
m.540/2

TMK m.540/2 uyarınca sözlü vasiyetin tutanak altına alınması için başvurulan hâkim, tanıkların beyanlarını tutanağa geçirmekle yetinir; sözlü vasiyetin kanunda aranan şartlarını ve geçerliliğini bu aşamada tartışarak işin esasına giremez.

Detaylı özeti gör

Davacılar, murislerinin ölümünden önce eşi ve yakınlarına mirasından bir şey bırakmak istemediğini tanıklar huzurunda sözlü olarak beyan ettiğini ileri sürerek bu sözlü vasiyetin tutanak altına alınmasını istemiştir. Yerel mahkeme, sözlü vasiyetnamenin koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle istemi esastan reddetmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, TMK m.539 ve m.540'ı birlikte yorumlayarak, m.540/2'de öngörülen ikinci yolda tanıkların hâkim önünde beyanda bulunup son arzuları tutanağa geçirtebileceklerini ve bu aşamada hâkimin görevinin beyanları tutanağa aktarmakla sınırlı olduğunu belirtmiştir. Sözlü vasiyetin geçerlilik koşullarının tutanak aşamasında tartışılarak istemin reddedilmesi hukuka uygun görülmemiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 540, miras hukuku kapsamında belgeleme konusunu düzenler.

miras davalarında hukuki destek

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!